اسلام بیان میكند كه زن نیز مانند مرد انسان است، و هر انسانی چه مرد و چه زن فردی است از انسان كه در ماده و عنصر پیدایش او دو نفر انسان نر و ماده شركت و دخالت داشتهاند، و هیچ یك از این دو نفر بر دیگری برتری ندارد، مگر به تقوا، همچنانكه كتاب آسمانی خود میفرماید: "یا ایها الناس انا خلقناكم من ذكر و انثی، و جعلناكم شعوبا و قبائل لتعارفوا، ان اكرمكم عند الله اتقیكم". (۱)
بطوری كه ملاحظه میكنید قرآن كریم هر انسانی را موجودی گرفته شده و تالیف یافته از دو نفر انسان نر و ماده میداند، كه هر دو بطور متساوی ماده وجود و تكون او هستند، و انسان پدید آمده(چه مرد باشد و چه زن)مجموع مادهای است كه از آن دو فرد گرفته شده است.
قرآن كریم در معرفی زن مانند آن شاعر نفرمود: "و انما امهات الناس اوعیهٔ" (۲) ، و مانند آن دیگری نفرمود:
بنونا بنوا ابناءنا و بناتنا
بنوهن ابناء الرجال الاباعد (۳)
بلكه هر فرد از انسان(چه دختر و چه پسر)را مخلوقی تالیف یافته از زن و مرد معرفی كرد، در نتیجه تمامی افراد بشر امثال یكدیگرند، و بیانی تمامتر و رساتر از این بیان نیست، و بعد از بیان این عدم تفاوت، تنها ملاك برتری را تقوا قرار داد.
و نیز در جای دیگر فرمود:
"انی لا اضیع عمل عامل منكم من ذكر او انثی، بعضكم من بعض" (۴)
در این آیه تصریح فرموده كه كوشش و عمل هیچكس نزد خدا ضایع نمیشود، و این معنا را تعلیل كرده به اینكه چون بعضی از بعض دیگر هستید، و صریحا نتیجه آیه قبلی كه میفرمود:
"انا خلقناكم من ذكر و انثی..." (۵)
را بیان میكند، و آن این است كه مرد و زن هر دو از یك نوع هستند، و هیچ فرقی در اصل خلقت و بنیاد وجود ندارند.
آنگاه همین معنا را هم توضیح میدهد به اینكه عمل هیچ یك از این دو صنف نزد خدا ضایع و باطل نمیشود، و عمل كسی به دیگری عاید نمیگردد، مگر اینكه خود شخص عمل خود را باطل كند.و به بانگ بلند اعلام میدارد: "كل نفس بما كسبت رهینهٔ" (۶) ، نه مثل مردم قبل از اسلام كه میگفتند: "گناه زنان به عهده خود آنان و عمل نیكشان و منافع وجودشان مال مردان است!"و ما انشاء الله به زودی توضیح بیشتری در این باره خواهیم داد.
پس وقتی به حكم این آیات، عمل هر یك از دو جنس مرد و زن(چه خوبش و چه بدش)به حساب خود او نوشته میشود، و هیچ مزیتی جز با تقوا برای كسی نیست، و با در نظر داشتن اینكه یكی از مراحل تقوا، اخلاق فاضله(چون ایمان با درجات مختلفش و چون عمل نافع و عقل محكم و پخته و اخلاق خوب و صبر و حلم)است، پس یك زنی كه درجهای از درجات بالای ایمان را دارد، و یا سرشار از علم است، و یا عقلی پخته و وزین دارد، و یا سهم بیشتری از فضائل اخلاقی را دارا میباشد، چنین زنی در اسلام ذاتا گرامیتر و از حیث درجه بلندتر از مردی است كه هم طراز او نیست، حال آن مرد هر كه میخواهد باشد، پس هیچ كرامت و مزیتی نیست، مگر تنها به تقوا و فضیلت.
و در معنای آیه قبلی بلكه روشنتر از آن آیه زیر است، كه میفرماید: "من عمل صالحا من ذكر او انثی و هو مؤمن فلنحیینه حیوهٔ طیبهٔ، و لنجزینهم اجرهم باحسن ما كانوا یعملون" (۷) .
و نیز آیه زیر است كه میفرماید:
"و من عمل صالحا من ذكر او انثی و هو مؤمن فاولئك یدخلون الجنهٔ، یرزقون فیها بغیر حساب" (۸) .
و نیز آیه زیر است كه میفرماید:
"و من یعمل من الصالحات من ذكر او انثی و هو مؤمن فاولئك یدخلون الجنهٔ، و لا یظلمون نقیرا" (۹)
علاوه بر این آیات كه صریحا تساوی بین زن و مرد را اعلام میكند، آیات دیگری هست كه صریحا بیاعتنائی به امر زنان را نكوهش نموده، از آن جمله میفرماید:
"و اذا بشر احدهم بالانثی ظل وجهه مسودا و هو كظیم، یتواری من القوم من سوء ما بشر به، ا یمسكه علی هون ام یدسه فی التراب، الا ساء ما یحكمون" (۱۰) .
و اینكه میفرماید خود را از شرمساری از مردم پنهان میكند، برای این است كه ولادت دختر را برای پدر ننگ میدانستند، و منشا عمده این طرز تفكر این بود كه مردان در چنین مواقعی تصور میكردند كه این دختر به زودی بزرگ خواهد شد، و ملعبه و بازیچه جوانان قرار خواهد گرفت، و این خود نوعی غلبه مرد بر زن است، آن هم در یك امر جنسی كه به زبان آوردن آن مستهجن و زشت است، در نتیجه، ننگ زبان زد شدنش به ریش پدر و خاندان او میچسبد.
همین طرز تفكر، عرب جاهلیت را واداشت تا دختران بی گناه خود را زنده زنده دفن كنند.سبب دیگر قضیه را كه علت اولی این انحراف فكری بود در گذشته خواندید، و خدای تعالی در نكوهش از این عمل نكوهیده، تاكید كرده و فرمود:
"و اذا الموؤدهٔ سئلت، بای ذنب قتلت". (۱۱)
از بقایای اینگونه خرافات بعد از ظهور اسلام نیز در بین مسلمانان ماند، و نسل به نسل از یكدیگر ارث بردند، و تاكنون نتوانستهاند لكه ننگ این خرافات را از صفحه دل بشویند، به شهادت اینكه میبینیم اگر زن و مردی با یكدیگر زنا كنند، ننگ زنا در دامن زن تا ابد میماند، هر چند كه توبه هم كرده باشد، ولی دامن مرد ننگین نمیشود، هر چند كه توبه هم نكرده باشد، با این كه اسلام این عمل نكوهیده را هم برای زن ننگ میداند، و هم برای مرد، هم او را مستحق حد و عقوبت میداند و هم این را، هم به او صد تازیانه میزند و هم به این.