راهنمای انتخاب پمپ شناور استیل برای چاه عمیق و نیمه‌عمیق | محاسبه هد و دبی

راهنمای جامع انتخاب پمپ شناور استیل برای چاه عمیق و نیمه‌عمیق

(آموزش کامل مفاهیم هد، دبی، گرید استیل و محاسبات کاربردی)

انتخاب پمپ شناور استیل اگر بر پایه محاسبات مهندسی انجام نشود، نتیجه آن معمولاً یکی از این موارد است:
کاهش آبدهی، افزایش مصرف برق، سوختن موتور، ماسه‌دهی چاه یا حتی تخریب کامل تجهیزات.

در این مقاله همه مفاهیم را از پایه توضیح می‌دهیم تا حتی اگر پیش‌زمینه فنی ندارید، بتوانید انتخاب درستی انجام دهید.

پمپ شناور استیل 

پمپ شناور (Submersible Pump) نوعی پمپ سانتریفیوژ چندمرحله‌ای است که به‌صورت کامل داخل آب نصب می‌شود.

اجزای اصلی آن:

1. الکتروموتور آب‌بندی‌شده
2. شافت (محور انتقال نیرو)
3. پروانه‌ها (Impellers)
4. دیفیوزرها
5. بدنه استیل

چندمرحله‌ای بودن یعنی پمپ چندین پروانه پشت‌سرهم دارد. هر پروانه مقدار مشخصی فشار ایجاد می‌کند و مجموع آن‌ها هد نهایی را می‌سازد. به همین دلیل پمپ‌های شناور برای عمق‌های بالا مناسب هستند.

چرا استیل مهم است؟

استیل (Stainless Steel) آلیاژی از آهن است که دارای کروم و گاهی نیکل و مولیبدن است. این عناصر باعث مقاومت بالا در برابر خوردگی می‌شوند.

گرید استیل یعنی چه؟

«گرید» در واقع نوع ترکیب شیمیایی استیل است که میزان مقاومت آن را مشخص می‌کند.

اگر در منطقه‌ای با EC بالا (املاح زیاد) از گرید 304 استفاده شود، بعد از چند سال شافت و پروانه‌ها دچار خوردگی می‌شوند.

مرحله اول: شناخت عمق واقعی چاه

برای انتخاب پمپ سه عدد مهم وجود دارد:

1. عمق کل چاه
2. سطح آب ایستابی
3. سطح آب دینامیک (هنگام پمپاژ)

🔹 سطح آب دینامیک مهم‌ترین عدد است.
این همان سطحی است که هنگام کار پمپ آب به آن می‌رسد.

اگر این عدد اشتباه در نظر گرفته شود:

• پمپ در نقطه نامناسب کار می‌کند
• مصرف برق بالا می‌رود
• عمر موتور کاهش می‌یابد

مرحله دوم: هد چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

هد (Head) یعنی چه؟

هد یعنی «ارتفاعی که پمپ می‌تواند آب را بالا ببرد».
واحد آن متر است.

اما هد فقط عمق چاه نیست!

هد کل (Total Dynamic Head)

هد کل از سه بخش تشکیل می‌شود:

1. هد استاتیک = فاصله عمودی از سطح آب تا خروجی
2. افت اصطکاک = انرژی از دست‌رفته در مسیر لوله
3. فشار خروجی مورد نیاز

مثال واقعی:

• سطح آب دینامیک: 80 متر
• ارتفاع مخزن: 20 متر
• افت اصطکاک لوله: 15 متر
• فشار مورد نیاز: 25 متر

هد کل = 80 + 20 + 15 + 25
هد کل = 140 متر

پس باید پمپی انتخاب شود که در دبی مورد نظر، هد 140 متر تولید کند.

افت اصطکاک چیست؟

وقتی آب داخل لوله حرکت می‌کند، با دیواره لوله برخورد کرده و بخشی از انرژی خود را از دست می‌دهد.

هرچه:

• طول لوله بیشتر باشد
• قطر لوله کمتر باشد
• تعداد زانویی بیشتر باشد
• سرعت آب بیشتر باشد

افت اصطکاک بیشتر می‌شود.

استفاده از لوله با قطر مناسب می‌تواند مصرف برق را تا 15٪ کاهش دهد.

مرحله سوم: دبی چیست؟

دبی (Flow Rate) یعنی چه؟

دبی مقدار آبی است که پمپ در واحد زمان جابجا می‌کند.

واحدهای رایج:

• مترمکعب بر ساعت (m³/h)
• لیتر بر دقیقه

مثال ساده

اگر پمپ در هر ساعت 20 مترمکعب آب جابجا کند، دبی آن 20 m³/h است.

چگونه دبی مناسب را تعیین کنیم؟

دبی باید بر اساس مصرف واقعی تعیین شود.

⚠ انتخاب دبی بالاتر از آبدهی چاه باعث:

• ماسه‌دهی
• افت سطح آب
• تخریب جدار
• سوختن پمپ

مرحله چهارم: منحنی عملکرد پمپ چیست؟

هر پمپ دارای نموداری است که رابطه بین هد و دبی را نشان می‌دهد.

قاعده مهم:

پمپ باید در یک‌سوم میانی منحنی کار کند.

اگر پمپ در ابتدا یا انتهای منحنی کار کند:

• راندمان پایین می‌آید
• آمپر افزایش می‌یابد
• عمر موتور کم می‌شود

مرحله پنجم: سایز پمپ و قطر چاه

پمپ باید فضای کافی برای گردش آب اطراف موتور داشته باشد تا خنک شود.

اگر پمپ به دیواره چاه بچسبد:

• خنک‌کاری مختل می‌شود
• موتور می‌سوزد

قاعده رایج:
پمپ حداقل 1 اینچ کوچک‌تر از قطر داخلی چاه باشد.

مرحله ششم: تکفاز یا سه‌فاز؟

تکفاز

• مناسب مصرف خانگی
• ساده‌تر
• حساس به افت ولتاژ

سه‌فاز

• راندمان بالاتر
• گشتاور راه‌اندازی قوی‌تر
• عمر بیشتر
• مناسب چاه‌های عمیق

در عمق‌های بالا تقریباً همیشه سه‌فاز توصیه می‌شود.

مرحله هفتم: تابلو برق و محافظت

تابلو مناسب باید شامل:

• کنترل فاز
• محافظ اضافه‌بار
• محافظ خشک‌کارکردن
• کنتاکتور استاندارد

خشک کار کردن پمپ یکی از مهم‌ترین دلایل سوختن موتور است.

مشکلات رایج ناشی از انتخاب اشتباه

1. افزایش قبض برق
2. لرزش و صدای غیرعادی
3. افت فشار ناگهانی
4. سوختن سیم‌پیچ
5. کاهش عمر چاه

ترتیب صحیح انتخاب پمپ شناور استیل

1. اندازه‌گیری سطح آب دینامیک
2. محاسبه دقیق هد کل
3. تعیین دبی متناسب با آبدهی چاه
4. انتخاب گرید مناسب استیل
5. بررسی قطر چاه
6. انتخاب نوع برق
7. بررسی منحنی عملکرد

اگر این مراحل رعایت شود، پمپ می‌تواند بیش از 10 سال بدون مشکل کار کند.

مشاوره تخصصی قبل از خرید

انتخاب پمپ شناور یک تصمیم فنی است و نباید صرفاً بر اساس اسب بخار یا قیمت انجام شود.

کارشناسان فنی آناهیتا پمپ کاشان با بررسی عمق واقعی چاه، کیفیت آب، نوع مصرف و شرایط برق، مدل دقیق پمپ شناور استیل را پیشنهاد می‌دهند تا از هزینه‌های اشتباه جلوگیری شود.

برای دریافت مشاوره و مشاهده مدل‌ها:
https://anahitapump.com

آناهیتا پمپ کاشان با سال‌ها تجربه در تولید انواع پمپ‌های شناور و  پمپ زمینی، راه‌حل‌های قابل اعتماد و با دوام برای شما ارائه می‌دهد.
جهت دریافت مشخصات فنی و استعلام قیمت، با ما تماس بگیرید.