راهنمای انتخاب لوله پلی اتیلن برای پروژه های آبرسانی و صنعتی؛ از فشار کاری تا قیمت

در انتخاب لوله پلی اتیلن برای پروژه های آبرسانی و صنعتی نباید فقط به قطر و قیمت لوله توجه داشت. چون مشخصات فنی لوله از قبیل SDR، PN و گرید تاثیر مستقیم بر طول عمر و کارایی آنها در پروژه های مختلف دارد. به دلیل تنوع بالا در این لوله ها، انتخاب بهترین گزینه برای پروژه کار سخت و پرچالشی است. به همین دلیل، در این مطلب راهنمای کامل انتخاب لوله پلی اتلین برای آبرسانی و پروژه های صنعتی را ارائه می دهیم.

معیارهای مهم در انتخاب لوله پلی اتیلن برای آبرسانی و صنعت

لوله پلی اتیلن تنوع زیادی از نظر گرید، قطر و سایز و مشخصات فنی دارد و برهمین اساس کاربردهای آنها با هم فرق دارند. برای اینکه لوله در پروژه های آبرسانی و صنعتی بتواند طول عمر و کارایی بالایی داشته باشد، در اولین مرحله باید مشخصات فنی آن را بررسی کنید و گزینه ای را انتخاب کنید که با شرایط پروژه تناسب داشته باشد. مهم ترین فاکتورهایی که در انتخاب لوله پلی اتیلن باید به آن توجه داشت عبارتند از:

فشار کاری یا PN

یکی از مهم ترین مشخصات فنی این لوله ها فشار کاری است که نشان می دهد لوله در شرایط واقعی پروژه به صورت پیوسته چه میزان فشار داخلی را می تواند تحمل کند. در شبکه های آبرسانی، علاوه بر فشار پمپ، اختلاف ارتفاع و نوسان در شبکه نیز روی فشار داخلی تاثیر می گذارند. در پروژه های صنعتی بیشترین فشار داخلی از طریق پمپ ایجاد می شود. اگر PN لوله کمتر از فشار واقعی محیط باشد، احتمال ترک، تغییر شکل و شکستگی آن افزایش پیدا می کند.

نکته بسیار مهمی که باید به آن توجه داشت، انتخاب فشار کاری باید براساس فشار واقعی شبکه، SDR، گرید و دمای سیال و شرایط بهره برداری انتخاب شود. به عبارت دیگر، این پارامتر به تنهایی نباید ملاک انتخاب لوله برای پروژه باشد.

SDR لوله پلی اتیلن

با توجه به تاثیر بسیار زیاد فشار بر عملکرد لوله های پلی اتیلن، در انتخاب آنها باید SDR را بررسی کرد. SDR نسبت قطر خارجی لوله بر ضخامت دیواره های آن را نشان می دهد و با میزان تحمل در برابر فشار نسبت عکس دارد. به عنوان مثال، اگر دو لوله با گرید و قطر خارجی یکسان به ترتیب SDR11 و SD17 داشته باشند، لوله اول دیواره ضخیم تری دارد و فشار را بهتر می تواند تحمل کند.

یکی از اشتباهات در انتخاب این لوله ها، خرید لوله با SDR کم برای تمام پروژه ها است. لوله با SDR پایین، ضخامت دیواره بیشتری دارد و به همین دلیل وزن و قیمت آن افزایش پیدا می کند و سطح عبور سیال نیز کمتر می شود. در نتیجه، باید برای مدیریت هزینه ها و بالا بردن راندمان شبکه، SDR را براساس شرایط پروژه و مقاومت مورد نیاز در برابر فشار انتخاب کرد.

دمای سیال

تولیدکنندگان لوله پلی اتیلن از جمله کاروگیت سازان، فشار کاری را با دمای استاندارد 20 درجه سانتی گراد در نظر می گیرند. اگر دما بیشتر از این مقدار شود، میزان تحمل فشار لوله و طول عمر آن تحت تاثیر قرار می گیرند. به طوریکه، هر چه دما بیشتر شود، تحمل فشار لوله کاهش یافته و عمر آن نیز کمتر می شود. در پروژه های صنعتی که لوله پلی اتیلن بیشتر برای انتقال فاضلاب گرم و مواد شیمیایی و سایر سیال ها استفاده می شود، اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در حالت استاندارد باید حداکثر دمای واقعی سیال، مدت زمان قرارگیری لوله در آن دما، فشار کاری و گرید همگی در نظر گرفته شوند.  

نوع و غلظت سیال

نوع سیال در پروژه های صنعتی اهمیت بسیار زیادی دارد. چون در این پروژه ها سیال ممکن است مواد اسیدی، بازف مواد شیمیایی و محلول های نمکی و خورنده باشد. در نتیجه، لوله باید در برابر خوردگی با این مواد از مقاومت مناسبی برخوردار باشد. در غیر این صورت، با گذشت زمان، دیواره های داخلی لوله دچار خوردگی و پوسیدگی می شود. علاوه بر نوع سیال، باید به غلظت آنها هم توجه شود تا لوله مناسب انتخاب شود.

گرید لوله پلی اتیلن

مواد پلی اتیلن براساس کیفیت در گریدهای مختلف PE80، PE100 و PE100RC دسته بندی می شوند. گرید این مواد تاثیر مستقیم روی میزان تحمل فشار، وزن، دوام لوله و ضخامت دیواره های آن دارد. هر چه لوله گرید بالاتری داشته باشد، استحکام بیشتری خواهد داشت. با این فاکتور می توان لوله های مستحکم با قطر داخلی بیشتر و وزن کم تولید کرد. اما گرید لوله به تنهایی نشان دهنده مناسب بودن آن برای پروژه های آبرسانی و صنعتی نیست و حتما باید در کنار فشار کاری، SDR و دمای سیال و شرایط محیط بررسی شود.

قطر و دبی خط

قطر لوله یکی دیگر از فاکتورهای بسیار مهم در انتخاب لوله پلی اتیلن برای آبرسانی و صنعت است. چون این پارامتر بر روی سرعت حرکت سیال و افت فشار تاثیر می گذارد. اگر لوله با قطر کم را انتخاب کنید، سرعت حرکت آب و سیال در آن افزایش پیدا می کند و به مرور فشار کمتر می شود و باید پمپ با قدرت بالاتری در مسیر استفاده شود. علاوه براین، لوله های با قطر بسیار بزرگ تر از دبی آب، فقط هزینه ها را افزایش می دهد.

شرایط اجرای پروژه

اگر باکیفیت ترین لوله در شرایط نامناسب قرار بگیرد، کارایی نخواهد داشت و با گذشت زمان باید تعویض و ترمیم شود. قبل از انتخاب لوله باید مشخص کنید که هدف کاربرد لوله پلی اتیلن در آبرسانی است یا پروژه های صنعتی؟ آیا لوله به صورت دفنی اجرا می شود یا روکار نصب می شوند. میزان بار ترافیکی در محل اجرای لوله چقدر است؟ لوله در چه عمقی قرار می گیرد و نوع خاک اطراف آن چیست؟ آیا مسیر شیب دار و ناهموار است یا صاف و یکنواخت؟ اختلاف ارتفاع در طول مسیر چقدر است و چه اتصالاتی باید در مسیر به کار روند؟

به همین دلیل است که دو پروژه با دبی و فشار مشابه، اگر شرایط محل متفاوتی داشته باشند، به لوله با مشخصات فنی متفاوت نیاز خواهند داشت.

استاندارد و کیفیت تولید

برای بررسی استاندارد بودن لوله، نباید فقط اطلاعات روی بدنه آن از قبیل SDR، PN و استانداردهای ISO و INSO را در نظر داشت. باید تمام بخش های لوله را از نظر یکنواخت بودن مواد اولیه و ضخامت، ابعاد، میزان تحمل فشار بررسی کرد.

انتخاب لوله برای آبرسانی و صنعت چه تفاوتی دارد؟

همان طور که در متن اشاره شد، شرایط پروژه و نوع سیال نقش مهمی در انتخاب لوله پلی اتیلن بری پروژه دارد. به عنوان مثال، در جدول زیر برای پروژه های آبرسانی و صنعتی به طور خلاصه بررسی کرده ایم که لوله هایشان چه تفاوتی با هم دارند.  

جمع بندی: کدام لوله پلی اتیلن برای پروژه آبرسانی و صنعتی مناسب است؟

با توجه به تمام فاکتورهایی که در ممطلب بررسی شد، می توان گفت که همیشه یک لوله با مشخصات فنی خاص برای تمام پروژه های آبرسانی و صنعتی مناسب نیست. لوله باید با توجه به دبی، نوع سیال، فشار، شرایط پروژه و محیط، غلظت سیال، دما و غیره انتخاب شود. در نهایت تمام فاکتورهای گرید، SDR، PN، قطر و غیره در کار نوع پروژه برای لوله انتخاب می شود.