همه چیز درباره اوتیسم | علائم، تشخیص و درمان

تعریف اوتیسم

كلمه اوتيسم از واژه يوناني Autos به معني خود گرفته شده که البته این واژه در ساخت کلمات مختلفی به کار رفته و صورت‌های مختلفی پیدا کرده اما در خصوص اختلال اوتیسم نیز این کلمه به کار رفته که تمامی گونه‌های اوتیسم کودکی و بزرگسالی را شامل می‌شود.

اختلال اوتیسم یاASD  اصطلاح گسترده‌ای است که برای توصیف گروهی از اختلالات رشدی عصبی مورد استفاده قرار می‌گیرد و همان طور که پیشتر اشاره کردیم به اختلالاتی گفته می‌شود که با بروز مشکلات ارتباطی و تعاملی اجتماعی کودکان خود را نشان می‌دهند. به طوری که به صورت بارز و مشخصی افرادی که دارای این نوع اختلال هستند، نمونه رفتارهای محدود و البته تکراری را از خود نشان می‌دهند. با دیدن چنین رفتارهایی از کودک می‌توان احتمال وجود اختلال اوتیسم را حدس زد و با مراجعه به مشاوره کودک که در این زمینه از تبحر و شناخت بالایی برخوردار است، اختلال موجود را بررسی نمود و جهت بهبود آن‌ها تلاش کرد. زیرا چنانچه این نوع اختلال به موقع شناسایی نشده و یا نسبت به آن بی‌توجهی شود و کودک و فرد مبتلا تحت درمان قرار نگیرند، می‌تواند بر روند رشد وی تاثیر فراوانی بگذارد. در حالی‌که با شناخت هر چه سریع‌تر اختلالات کودکان می‌توان مسیر درست درمانی را آغاز کرده و شیوه زندگی کودک را تغییر داد.

تشخیص اوتیسم چگونه امکان‌پذیر است؟

درباره امکان تشخیص اوتیسم نظرهای مختلفی وجود دارد به عنوان مثال در برخی مقاله‌های پزشکی خارجی ادعاهایی مبنی بر امکان تشخیص اوتیسم با استفاده از روش‌های تشخیصی وجود دارد که می‌توان بر اساس تغییرات در زاویه دید و قرنیه چشم این اختلال را شناسایی کرد. اما به واقع نمی‌توان بر این نظریه به طور صددرصدی استناد کرد.

طبق بررسی‌های دیگر پزشکان نیز گفته شده که با آزمایشات ژنتیک و ارزیابی قدرت شنوایی، بینایی و حسی کودک می‌توان به وجود این اختلال پی برد و اوتیسم را پیش از نشان دادن سویه‌های بارزتر رفتاری و حرکتی تشخیص داد. از جمله تست‌های استاندارد تشخیص اوتیسم می‌توان به تست ADI-R و ADOS-G و همچنین گارسGARS  اشاره کرد. علاوه بر این پزشکان معتقدند با استفاده از روش‌های جدید پزشکی می‌توان ضمن دریافت آزمایش‌های خون، بزاق و ادرار به وجود اختلال اوتیسم در فرد پی برد. اما اینکه بتوان در دوران بارداری مادر به تشخیص اوتیسم در جنین پی برد فعلا امکان‌پذیر نیست، اما پزشکان در تلاشند شرایطی را مهیا کنند تا در بدو تولد بتوانند اختلال اوتیسم را شناسایی کرده و هر چه زودتر جهت درمان آن اقدام نمایند.

اختلال اوتیسم به چند سطح دسته‌بندی می‌شود؟

برای اوتیسم چند سطح مختلف شناسایی شده است که البته در کشور ما با توجه به امکاناتی که وجود دارد و با مراجعه به پزشک متخصص و مشاوره کودک که در این زمینه تبحر دارند، می‌توان وجود این اختلال را در کودکان 2 تا 5 ساله شناسایی کرد. اما در خصوص تشخیص سطح اوتیسم لازم است به دو مورد توجه کرد. یکی ان که کودک تا چه اندازه در برقراری ارتباط با همسالان و افراد دیگر توانایی دارد. دیگر آن که آیا رفتارها و کارها و همچنین علایق تکراری از خود نشان می دهد یا خیر؟

توجه به این دو مورد تا حد زیادی می‌تواند به ما در تشخیص این اختلال کمک نماید به شرط آن که با سایر اختلالات کودکان از جمله بیش فعالی و .. اشتباه گرفته نشود.

هر چند که ممکن است در ابتدا نوع اختلال اوتیسم کودک در سطح یک نشان داده شود و در آینده اطرافیان بروز علائم شدیدتری مبنی بر اختلال اوتیسم سطح دو و سه را شاهد باشند.

 علت اوتیسم چیست؟

برای همه ما این سوال پیش آمده است که دلیل بروز اوتیسم چه می‌تواند باشد و چه عواملی در آن نقش دارند؟ نمی‌توان پاسخ درست و متقنی به این سوالات داد زیرا شناسایی علل بروز اختلال اوتیسم هنوز برای پزشکان ناشناس مانده است. اما به قطع می‌توان گفت چند عامل مختلف در بروز این نوع اختلال دخیل بوده و به سبک و روش زندگی و یا وجود یک ژن خاص مربوط نمی‌شود، هر چند که می‌توان نقش عوامل ژنتیکی را در این امر موثرتر دانسته و آن را یک اختلال ارثی به شمار آورد. به همین دلیل تا زمانی که علت وجود آن شناسایی نشود، درمان کاملی هم برای این بیماری نمی‌توان در نظر گرفت و تنها می‌توان با انجام یک‌سری درمان‌ها و یا انجام تمرینات و ... تا حد زیادی به بیمار کمک کرد تا مشکلات رفتاری و کلامی‌اش تعدیل شود.

آیا اوتیسم درمان دارد؟

پیشتر اشاره کردیم تا زمانی که علت ابتلا به اختلال اوتیسم در کودکان و افراد مبتلا شناسایی نشود نمی‌توان درمان کاملی هم برای آن معرفی کرد. نکته مهم دیگر آن است که در ایران گزینه‌های چندانی برای درمان اوتیسم مانند کشورهای پیشرفته وجود ندارد. اما بهترین نوع درمانی که پیشنهاد می‌شود، رفتار درمانی است. به این ترتیب چنانچه شاهد اختلالات اوتیسم در کودک خود بودید لازم است به پزشک متخصص معالجه کرده و پس از تشخیص بیماری درمان را آغاز نمایید. در این مسیر مشاوره کودک می‌تواند نقش بسیار خوبی در پیشرفت درمان اوتیسم و تاثیر مثبت آن داشته باشد.

نقش ژنتیک و ازدواج در اوتیسم

در بخش‌های پیشین اشاره کردیم که اختلال اوتیسم می‌تواند یک اختلال وراثتی باشد بنابراین چنانچه یکی از اعضای خانواده مبتلا به این اختلال باشد ممکن است این بیماری در افراد دیگر و یا حتی فرزندان آن‌ها دیده شود. بدین ترتیب بررسی‌های ژنتیکی می‌تواند تا حد زیادی این مورد را روشن نماید هر چند که اگر نتایج آزمایش‌ها منفی باشد باز هم نمی‌توان گفت فردی که سابقه چنین بیماری را در خانواده و افراد نزدیک به خود دارد، ناقل ژن این بیماری نیست. میزان انتقال بیماری اوتیسم از طریق وراثت تا ۹% پیش بینی می‌شود و تاثیر محیط در ابتلا به این اختلال تنها 10 درصد است.

مرکز مشاوره و کلینیک تخصصی روانشناسی شاداب نو

اختلالات کودکان اغلب می‌تواند زمینه ساز مشکلات بزرگ‌تری در زندگی آتی آن‌ها شود، بنابراین لازم است این اختلالات به موقع شناسایی شده و از همان ابتدا روش‌های درمانی مناسب روی آن‌ها انجام گیرد. مراجعه به مشاوره کودک می‌تواند در این شرایط بسیار پراهمیت باشد زیرا این افراد به لحاظ تبحری که در علم روانشناسی و روان درمانی دارند، می‌توانند اختلالات کودکان را در هر زمینه‌ای شناسایی کرده و آن را با خانواده در میان گذاشته و مسیر درمانی کارآمدی را پیشنهاد دهند. کلینیک مشاوره و روانشناسی شاداب نو یکی از این مجموعه‌ها است که در خصوص اختلالات کودکان و بزرگسالان خدمات مشاوره ارائه می دهد.. برای اطلاع از خدمات ارائه شده توسط این کلینیک می‌توانید سایت این مجموعه را به آدرس https://shadaab.ir ببینید.