شناخت ویژگیهای مناسب و مطلوب هر یك از مرد و زن و انتخاب همسر براساس آنها امری مهم است. جوانان می خواهند شاخصهای مثبت را برای یك ازدواج موفّق بدانند تا بر پایه آنها همسر و شریك آینده زندگی خود را انتخاب كنند این ویژگیها چه در باره خانم ها و چه در خصوص آقایان ضرورتی انكارناپذیر است. به طور قطع دختر خانم ها و آقا پسرها در محیطهای زندگی شخصی و اجتماعی گوناگون، متفاوت تربیت می شوند و همین تربیتهای متفاوت موجب نگرانی و دردسرهای آینده زندگی مشترك می شود، پس این پرسش كه زن خوب یا مرد خوب كیست، و چه ملاكهایی را در انتخاب همسر رعایت كنیم، امری مهم و حائز اهمیت است .
بیان كلی پارسا بودن زن به عنوان معیاری برای یك زن خوب انسان را در تعیین مصادیق آن دچار تردید می كند. بنابراین ملاكهایی را برای زن خوب بیان می كنیم.
مشخص ترین معیار زن شایسته ، خوب شوهرداری است.
امام باقر (ع) در این باره فرموده اند:«خداوند بر مردان و زنان هر دو جهاد نوشته است جهاد مرد بذل مال و جان است تا كشته شود و جهاد زن آن است كه بر غیرت و ناراحتیهای شوهر صبر كند.»
بنابراین صبر زن در مقابل ناملایمات و ناسازگاری شوهر در حد جهاد شوهر ستوده شده است و هم چنین جهاد زن خوب شوهر داری توصیف شده است.
مردی به محضر پیامبر اسلام (ص) آمد و گفت: ای رسول خدا، همسری دارم كه چون به خانه می روم، به پیشبازم می آید و وقتی بیرون می روم بدرقه ام می نماید و اگر مرا غصّه دار ببیند می گوید: غم مخور كه اگر غم روزی می خوری خداوند آن را به عهده گرفته و اگر برای آخرت غم داری و فكر می كنی خداوند بر فكر و غم تو بیفزاید. پیامبر (ص) فرمود: او را بشارت بهشت ده و به وی بگو كه تو یكی از عاملان خداوندی و در هر روز پاداش ۷۰ شهید برای تو خواهد بود (مكارم الاخلاق ج ۱ ص ۳۸۲)
در كتاب تهذیب شیخ طوسی جلد ۷ آمده است: ابی حمزه از جابر انصاری، صحابه پیامبر (ص) نقل كرد كه شنیدم جابرانصاری سخن می گفت از جلسه ای كه در محضر رسول خدا (ص) داشتند و درباره زنان و فضیلت بعضی از آنان نسبت به بعضی دیگر سخن به میان آمده بود.پیامبر اسلام (ص) فرمود: آیا مایلید از بهترین زنان شما خبر دهم؟ حضار گفتند: بلی یا رسول ا... سپس پیامبر (ص) فرمود: بهترین زنان شما زنانی هستند كه فرزند به دنیا آورند و محبوب و پوشیده باشند در بین خانواده خود با عزّت، و نزد شوهرشان متواضع و فروتن باشند. برای شوهرشان خود را بیارایند و از اغیار خود را بپوشانند و امر شوهر را اطاعت كنند و خود را در اختیار وی قرار دهند.
زن خوب به عنوان همسر و زوجه مرد آن قدر در اسلام تاكید شده است كه حضرت رسول (ص) فرمود: هیچ مردی بعد از اسلام نفعی بالاتر از همسر مسلمان عایدش نمی شود كه چون به او بنگرد مسرور گردد و چون به او فرمانی دهد، اطاعت نماید و در نبود شوهر مال او و ناموس خود را حفظ كند.
اما برای اینكه همسر خوبی باشید بهتره این توصیّه ها رو بخاطر داشته باشید :
▪ نق نزنید و همسر خود را سرزنش نکنید.
▪ همسر خود را همانگونه که هست به حال خود بگذارید.
▪ خرده گیری نکنید و عیب جویی را کنار بگذارید.
▪ به امور کوچک زندگی زناشوئی توجه بیشتری داشته باشید.
▪ صادقانه به تعریف و تمجید پردازید.
▪ مؤدب باشید.
...و بطور كلی سعی كنید در زندگی این ها رو سرلوحه قرار بدید:
▪ قلبتون را از نفرت آزاد كنید.
▪ ذهنتون را از نگرانی آزاد كنید.
▪ ساده زندگی كنید.
▪ بیشتر بخشش كنید .
▪ كمتر انتظار داشته باشید .
● هنگام مشاجرات :
▪ بهترین نتیجه از مباحثه، پرهیز از آن است.
▪ به عقاید احترام بگذارید و نگوئید اشتباه میکنند.
▪ اگر در اشتباه هستید، به آن اعتراف کنید.
▪ در هر موردی، دوستانه شروع به صحبت کنید.
▪ راه سقراط (همیشه از مخاطب پاسخ آری آری بگیری.)
▪ بگذارید دیگران زیاد حرف بزنند.
▪ بگذارید دیگران احساس کنند که ایده ها از خود آنهاست.
▪ از دریچه چشم دیگران به کارها بنگرید.
▪ نسبت به ایده ها و خواسته های دیگران همدردی نشان دهید.
▪ به انگیزههای شریفتر مخاطب، توسل جوئید.
▪ ایده های خود را مجسم کنید.
▪ حس رقابت دیگران را تحریک کنید.
● انتقاد از دیگران ( بدون جریحه دار كردنشان) :
▪ قبل از شروع مطلب از او تمجید کنید.
▪ خطاهای دیگران را غیرمستقیم گوشزد کنید.
▪ قبل از انتقاد از دیگران، از اشتباهات خود سخن بگوئید.
▪ به جای دستور صریح، دستورات را بصورت سئوال و خواهش بخوانید.
▪ بگذارید طرف مقابل آبروی خود را حفظ کند.
▪ از کوچکترین پیشرفتی، تعریف کنید.
▪ به مردم اعتماد کنید تا سعی کنند خود را سزاوار خود سازند.
▪ رفع و اصلاح عیوب را کاری آسان، نشان دهید.
▪ کاری کنید تا مخاطب وظایفش را با میل و اشتیاق انجام دهد.
● لازمه دوست داشتن دیگران توجه به آنهاست :
▪ از صمیم قلب دیگران را دوست داشته باشید.
▪ همیشه لبخند بزنید.
▪ همواره به اسم دیگران توجه داشته باشید.
▪ در مورد آنچه دیگران علاقمندند صحبت کنید.
▪ شنونده خوبی باشید و دیگران را تشویق به صحبت در مورد خودشان کنید.
▪ کاری کنید که دیگران احساس کنند وجودشان برای شما اهمیت دارد.