صنعت هتلداری در كشور ما تفاوتهای چشمگیری با سایر كشورهای دنیا دارد. مهمترین این تفاوتها محدودیتهای قانونی و شرعی است كه باعث حذف بسیاری از فضاهای درآمد زا در هتلهای ایران شده است. هتلداران كشور اسلامی ایران براساس اعتقادات مذهبی خود، به دنبال وجود و بهرهبرداری از اینگونه فضاها و با ارایه خدمات خلاف شرع مقدس نبوده، ولی آنچه باید به آن توجه داشته باشیم این است كه مقایسه صنعت هتلداری ایران با سایر كشورها كاری نادرست و مقایسهای اشتباه است. درآمد هتل در ایران تكیه بسیار زیادی بر درآمد حاصل از فروش اتاق داشته و این خود باعث میشود كه تعیین نرخ و كنترل و پایین نگه داشتن آن از ناحیه دستگاههای نظارتی مشكلات عدیدهای برای هتلها ایجاد كند.
اگر نرخ اتاق به طور واقعی تعیین نگردد و تناسب منطقی با حجم سرمایهگذاری و خدماتی كه ارایه میشود نداشته باشد به تدریج باعث پایین آمدن سطح كیفی خدمات در هتلها شده و فاصله كیفیت خدمات در هتلهای كشور را با سایر نقاط دنیا زیاد خواهد كرد. در كشورهای دیگر به لحاظ اینكه درآمد سایر بخشهای هتل قابل توجه بوده در تعیین نرخ اتاق دست هتلداران باز بوده و میتوانند نرخ پایینتری را به مشتری ارایه دهند اما علی رغم این موضوع میبینیم كه نرخ اتاق در مقایسه با ایران بیش از دو برابر بوده و نرخ اتاق در ایران بسیار پایینتر از سایر كشورهای همسایه و منطقه خلیجفارس میباشد. این موضوع فشار زیادی به سرمایهگذار وارد نموده و انگیزهای برای توسعه فعالیت خود نداشته و رغبت زیادی به خروج سرمایه از این صنعت را خواهند داشت. اگر نگاهی مختصر به آمار هتلهای موجود در كشور و میزان افزایش آنها در سالهای اخیر داشته باشیم میبینیم كه رشد قابل توجهی نداشته و در این رابطه نسبت به سایر كشورها بسیار عقب بودهایم.
توسعه گردشگری مبتنی بر چهار عامل عمده بوده كه هر یك اجزای كوچكتر را شامل میشوند. این عوامل را بدین شرح میتوان برشمرد.
۱) شرایط قانونی ورود گردشگر به كشور اعم از صدور ویزا، گمرك، امنیت و…
۲) حمل و نقل اعم از حمل و نقل هوایی، ریلی، جادهای یا دریایی و حمل و نقل درون شهری و برون شهری.
۳) اسكان گردشگر از مهمترین عوامل رشد و توسعه صنعت گردشگری بوده كه در این قسمت بیشترین بار بر دوش هتلها میباشد.
۴) سرویس و خدمات: میزان رضایتمندی مشتریان به سطح كیفی سرویس و خدمات بستگی دارد. میهماننوازی از موثرترین عوامل در رشد و توسعه صنعت گردشگری میباشد.
همانطور كه گفته شد صنعت هتلداری از مهمترین عوامل و زیرساختهای مورد نیاز صنعت گردشگری بوده و در واقع بدون رشد و توسعه صنعت هتلداری هیچ گونه رشدی در صنعت گردشگری قابل تصور نخواهد بود.
صنعت گردشگری در سراسر دنیا از رشد بسیار زیاد و عجیبی برخوردار است و حتی میتوانیم ادعا كنیم صنعت گردشگری به خودی خود میتواند رشد چشمگیری داشته باشد به شرط اینكه در این مسیر مزاحم نداشته باشد. به عبارت دیگر یعنی اگر برای رشد این صنعت هیچ گونه كمكی نكنیم و فقط از آن جلوگیری نكنیم از رشد منطقی و قابل توجهی برخوردار خواهد بود.
در اینجا باید به نكتهای توجه كنیم كه رشد میزان توریست ورودی در كشورهایی مانند اسپانیا و فرانسه به دلیل اینكه میزان و تعداد گردشگران ورودی آنها بسیار زیاد است رشد در این بخش هرچند با درصد پایین رقم بسیار بالایی را نشان میدهد به عبارت دیگر رشدی ۱۰ درصدی در كشوری كه بیش از ۷۰ میلیون نفر گردشگر دارد برابر با هفت میلیون نفر خواهد شد. اما در كشور ما به دلیل پایین بودن آمار پایه تعداد گردشگران رشد ۷۱ درصدی، عددی قابل ملاحظه را نشان نمیدهد.
بنابر آنچه گفته شد نتیجه میگیریم افزایش گردشگران ورودی نیازمند رشد چند برابری بوده و این مهم فقط با تامین تسهیلات در ورود گردشگران و ایجاد زیرساختهای لازم اسكانپذیر خواهد بود.
صنعت هتلداری به چند عامل مهم برای رشد و رونق خود نیاز دارد. یكی امكان سرمایهگذاری و وجود تسهیلات لازم برای سرمایهگذاری در این بخش و دیگری وجود مسافر و مشتری كه عامل دوم از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بدون وجود گردشگران ادامه فعالیت صنعت هتلداری و به طور كلی صنعت گردشگری معنای خود را از دست میدهد. حمایتهای قانونی از این بخش از ملزومات ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاران میباشد. وجود تسهیلات و وامهایی با سود پایین و منطقی می تواند كشور را در مسیر رقابت با سایر كشورها در جذب سرمایهگذاران امیدوار نماید. معافیتهای مالیاتی و با حذف سایر عوارضی كه به انحاء مختلف از بخش گردشگری اخذ میگردد میتواند در این راستا بسیار موثر باشد. ایجاد تسهیلات ورود گردشگر به كشور به خودی خود میتواند رونق امر گردشگری در كشور را به همراه داشته باشد و در این صورت با سیل سرمایهگذاری جدید در این بخش روبرو خواهیم شد. صنعت گردشگری وابستگی بسیار زیادی به وضعیت سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی كشور دارد و خیلی سریع از این عوامل متاثر میشود. وجود امنیت و ثبات سیاسی در كشور باعث پایداری و رشد روزافزون این صنعت خواهد شد. حتی بروز جنگ و ناامنی در كشورهای منطقه میتواند باعث ركود این صنعت در كشور ما بشود.