با نگاه به یک شاخه گل اجزاء تشکیل دهنده آن تشخیص داده میشوند:
▪ گل برگها؛ با برگهای براق و درخشان که توجه حشرات گرده افشان را به خود جلب میکنند؛
▪ کاسبرگها؛ که در زیر گلبرگها قرار دارند و محل اتصال گلبرگها به ساقه هستند. تا زمانی که گلها بصورت غنچه هستند کاسبرگها از آنها محافظت میکنند. کاسبرگها بخش زینتی گل را تشکیل میدهند و به رنگ سبز هستند.
▪ پرچم؛ بخش نر گیاه محسوب میشود که ذرات گردهی گل گیاه را تشکیل میدهد و معمولاً با یک مایع پودری شکل پوشیده شده است.
▪ مادگی؛ بخش ماده گیاه است که معمولاً در مرکز گیاه قرار دارد و در بسیاری از موارد فرق بین پرچم و مادگی تشخیص داده نمیشود. مادگی، برگهای پهن و باریکی هستند که به سمت بیرون از ساقه رشد میکنند و وظیفه اصلی آنها غذاسازی بوسیله فتوسنتز است.
▪ غنچه؛ بخش دیگری از گیاه است. گلهای جوان و محکم پیچیده درهم غنچه نامیده میشوند.
▪ قسمت مرکزی گیاه ساقه است؛ که غنچهها، برگها و گل از آن رشد میکنند و پایه اصلی گیاه است.
در گلآرایی از سه نوع گلهای اصلی، پُر کننده، کشیده و ساقهای استفاده میشود.
همچنین سه مرحلهی مهم در گلآرایی عبارتند از:
▪ انتخاب گل
▪ حمل و نقل
▪ نگهداری گل
بعد از تهیه گلها برای کار گلآرایی، حمل و نقل گلها خیلی مهم است و معمولاً آنها را در جعبه مخصوصی که در آن سوراخهایی برای عبور هوا تعبیه شده است، قرار میدهیم. با زرورقهای مچاله شده سر گلها را میپوشانیم تا در موقع حمل و نقل دچار آسیب نشوند. در مسیرهای کوتاه گلهای کم شاخه را سرازیر نگه میداریم.
بهترین زمان برای چیدن گلهای باغچه، صبح زود یا شب هنگام است. زیرا در این وقت گلها رطوبت کافی داشته و زود پژمرده نمیشوند. بعد از چیدن گلها، آنها را بصورت سرازیر حمل کرده و بعد به مدت یک دقیقه آنها را در آب ولرم و سپس آب سرد قرار میدهیم.
بعد از حمل مرحلهی نگهداری گلها میباشد. اصول و قوانینی در این رابطه باید رعایت شوند که در ذیل توضیح داده شدهاند:
در زمان تهیه گلها، تیغها و برگهای اضافی ساقه را جدا کرده، بعد بوسیلهی تیغبُر ساقه به اندازه یک سانتیمتر کوتاه شده و در آب گذاشته میشود. سپس گلها را بطور افقی در کنار هم چیده از کاغذ روزنامه یا برش استفاده کرده و سر گلها را کنار هم میگذاریم و روبانی دور آنها میپیچیم. برای طولانی کردن عمر گل آن را ابتدا به مدت ۲ یا ۳ دقیقه در آب ولرم و سپس در سطلهای آب خنک قرار میدهیم.
پس از اتمام کار گلآرایی، گلهای پژمرده مثل گلهای رُز پژمرده را درآورده و به مدت ۲ تا ۳ دقیقه در آب ولرم قرار داده و سپس به مدت ۲ تا ۳ ساعت در وان پلاستیکی آب سرد قرار داده و یخ روی آن میگذاریم و سپس حولهای روی ساقههای میگذاریم. وقتی دوباره طراوت خود را بدست آوردند در گلآرایی استفاده میشوند، ولی اگر بعد از این عملیات باز هم گل حالت پژمردگی داشت آن را در گلآرایی استفاده نمیکنیم .
پرچمهای گلهایی مثل لیلیوم که دارای مواد رنگی هستند را بهتر است با یک دستمال کاغذی یا قیچی کوچک به آرامی جدا کرد. در ضمن باید مراقب بود که در زمان برداشتن به روی گلبرگها مالیده نشوند. زیرا باعث آلودگی گلبرگ و در نهایت از بین رفتن آنها میشود.
معمولاً برگهای اضافی لیلیوم برداشته شده و چنانچه ساقههای گل کوتاه باشد آنها را در کپسولهای آب قرار میدهیم. این کپسولها معمولاً برای گلهایی مانند آنتریوم، ارکیده و گلهای حساس دیگر که ساقههای کوتاه نیز دارند، مناسب هستند.
برای طولانی کردن عمر گلهایی مانند مرغعشق و مریم که ساقههای محکم چوبی دارند ابتدا شکافی بشکل بعلاوه (+)، و به اندازه ۵ سانتیمتر با قیچی باغبانی در انتهای ساقهها ایجاد کرده و سپس آن را در آب قرار میدهیم. در مواقعی که این ساقهها محکمتر و چوبیتر هستند با چکش به ساقه ضربه میزنیم تا له شده و امکان جذب بیشتر آب را داشته باشد.
گلهایی مثل شیپوری و زنبق که ساقههای تو خالی دارند و مقدار آب کِِشی آنها بسیار زیاد است، باید ساقههای آنها به اندازه یک سانتیمتر با زاویه ۴۵ درجه کوتاه شود. ابتدا ساقههای آنها را با وسیلهای مثل قوری از آب پر میکنیم سپس با گذاشتن انگشت در زیر ساقه برای جلوگیری از ریختن آب به بیرون، گل را داخل ظرف آب قرار میدهیم.
ساقهی گل میخک، دارای برآمدگیهایی است که هنگام کوتاه کردن ساقه بهتر است آن را بعد از یکی از این برآمدگیها کوتاه کنیم. زیرا در این صورت است که گل میتواند با جذب آب بیشتر، عمر طولانیتری داشته باشد.
برای خارج نشدن شیرهی موجود در انتهای ساقههای گلهایی مانند آهار، ختمی، کوکب و آفتاب گردان، ابتدا انتهای ساقه را از درون گل بوسیله کبریت میسوزانیم و سپس آنها را در آب خنک قرار میدهیم. بجای سوزاندن میتوان انتهای ساقه را به مدت ۳۰ ثانیه در آبجوش قرار داد.
پس از انتقال دادن گلهای داودی و میمون به محل، انتهای آنها را در آب فرو کرده و سپس ساقهها را بصورت یک زاویه ۴۵ درجه کوتاه میکنیم و برای بهتر ماندن آنها را هر شب و روز با آب گرم اسپری مینماییم.