شرکت «مارکس و اسپنسر» یکی از شرکتهای بزرگ تولیدی و عرضه کننده پوشاک در جهان است. این شرکت با تاسیس شعبههای متعددی در کشورهای مختلف، آخرین لباسهای مد روز را عرضه میکند. شرکت مارکس و اسپنسر با برپایی جشنوارههای مد لباس، زنان کشورهای شرقی به ویژه کشورهای اسلامی را به پوشیدن لباسهای غربی البته از نوع نیمه عریان آن تشویق می کنند.
در حقیقت این شرکت از جمله شرکتهای غربی (صهیونیستی) است که فرهنگ و هویت زنان شرقی به ویژه مسلمان را هدف قرار داده است. اکنون شرکت «مارکس و اسپنسر» ۱۵ درصد بازار لباس زنان در جهان را در اختیار خود دارد. با توجه به این موضوع، شرکت «مارکس و اسپنسر» هر ساله میلیونها دلار سود به جیب میزند. البته از آنجا که سهامداران این شرکت صهیونیست هستند بخشی از این سود به عنوان کمک بلاعوض در اختیار رژیم صهیونیستی قرار میگیرد.
با وجود این، سردمداران عرب و صاحبان زر و زور اجازه دادهاند، شرکت «مارکس و اسپنسر» در کشورهایشان شعبهای داشته باشد. اکنون فروشگاههای این شرکت در کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس و شمال آفریقا نیز فعالند و تولیدات آن بازار این کشور را گرفته است. لذا جا دارد با تاریخچه و ساختار و عملکرد این شرکت بیشتر آشنا شویم.
● مایکل مارکس
در سال ۱۸۸۴ م که روسیه تزاری به سرکوب یهودیان پرداخت مایکل مارکس از آنجا فرار کرد و خود را به سواحل انگلیس رساند. در آن زمان وی اصلا یک کلمه انگلیسی هم نمیدانست. اما هم کیشانش در لیدز به او کمک کردند تا مشغول به کار شود. مارکس به خرید و فروش کالا روی آورد. او کوشید با هر شخص یا مکانی ارتباط برقرار کند. تا اینکه در سال ۱۸۹۱ با یک مسیحی به نام توماس اسپنسر «مکونین» آشنا شد و با او شرکت «مارکس و اسپنسر» را راه انداخت. بعدها «اسرائیل زیف» دوست خانوادگی به این شرکت پیوست و مدیریت آن را بر عهده گرفت. مضافا به اینکه بین خانواده مارکس و اسپنسر رابطه فامیلی برقرار شده بود. این شرکت همچنان به فعالیتهای اقتصادی خود ادامه داد تا اینکه در اوایل دهه دوم قرن بیستم «سیمون» پسر مایکل مارکس به همراه «اسرائیل زیف» به فعالیتهای سیاسی گرایش پیدا کردند و یکی از طرفداران صهیونیسم شدند. آنان همکاری نزدیکی با «حیم وایزمن» اولین رئیس جمهور اسرائیل داشتند تا اینکه در سال ۱۹۱۷ بالفور بیانیه مشهور خود را درباره تشکیل دولت اسرائیل صادر کرد. البته مارکس و زیف تنها صهیونیستهایی نبودند که در مسایل سیاسی فعال بودند، بلکه خواهر سیمون مارکس همسر «اسرائیل زیف» در این عرصه فعال بود. او در سال ۱۹۲۰ «سازمان زنان صهیونیست» را تاسیس کرد که ۲۰ سال به حیات خود ادامه داد. از مهمترین اعضای این سازمان میتوان «ویرا وایزمن» همسر «حیم وایزمن» را نام برد.
به هر حال شرکت «مارکس و اسپنسر» با تمام توان از اهداف برنامههای صهیونیستها حمایت کرد. حتی توجه ویژهای به تحقیقات علمی داشت که در راستای آرمان صهیونیستها بود. به طوری که «ربیکا» و «اسرائیل زیف» در سال ۱۹۳۴ موسسه «دانیال» را تشکیل دادند تا درباره مسایل فلسطین تحقیق کند. ساختمان این موسسه در جنوب تل آویو است که پس از تشکیل رژیم صهیونیستی (۱۹۴۹) به موسسه تحقیقاتی «حیم وایزمن» تغییر نام داد. اکنون موسسه مزبور یکی از مهمترین موسسات تحقیقاتی در جهان است که در زمینههای مختلف پژوهش میکند.
آنها علاوه بر این، موسسه چندین موسسه علمی دیگری در انگلیس تاسیس کردند تا درباره مسایل قوم یهود پژوهش کند. مثل مرکز تحقیقات یهودیت در دانشگاه «ساوت همپتون» و مرکز پژوهشهای عبری در دانشگاه آکسفورد. صرف نظر از ایجاد چنین مراکزی، شرکت «مارکس و اسپنسر» کمکهای زیادی به اقتصاد رژیم صهیونیستی کرده است به طوری که اسرائیلیها متحیر و انگشت به دهان شدهاند. مثلا هر هفته کمکهای مالی به نظامیان اسرائیلی میکند که در جریان درگیری با فلسطینیان مصدوم شدهاند. این کمک مالی از سال ۱۹۷۳ تاکنون ادامه دارد.
همچنین این شرکت کمک کرد تا محصولات اسرائیلی به بازارهای انگلیس راه پیدا کند. اکنون شرکت «مارکس و اسپنسر» تبدیل به کانون فعالیت صهیونیستها شده است. با وجود این، سران کشورهای عربی تصمیم گرفتهاند رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسند. البته پیش از اعلام رسمی این تصمیم تماسهای محرمانهای میان دیپلماتهای بلند پایه عرب و اسرائیلی در کشورهای اروپایی وجود داشته است که هر از گاهی دیپلماتهای اسرائیلی این دیدارها را فاش میساختند و طبق روال معمول در عرف سیاسی کشورهای عربی، همواره این دیدارها تکذیب میشدند.
به هر حال شکستن قبح رابطه با رژیم صهیونیستی پس از پیمان اسلو شدت بیشتری به خود گرفت و سیاست تحریمها علیه رژیم صهیونیستی از بین رفت، به طوری که سردمداران تل آویو از عادی سازی روابط با کشورهای عربی خوشحالند. زیرا بازارهای آنها به روی محصولات اسرائیلی رسماً باز خواهد شد و اقتصاد رژیم صهیونیستی شکوفاتر میشود. مضافاً به اینکه لغو تحریمها سبب میگردد تا اسرائیلیها بتوانند کارخانههای خود را به کشورهای عربی انتقال دهند و با بهرهگیری از کارگر ارزان قیمت، هزینه های تولید خود را کاهش دهند و سودهای هنگفتی به جیب بزنند. در اینجا باید گفت کشورهای آسیایی و غربی سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار کالا به کشورهای عربی میفروشند. در صورتی که ارزش صادرات کشورهای عربی به دیگر کشورهای جهان ۶۰ میلیارد دلار و ارزش صادرات رژیم صهیونیستی سالانه ۸۴ میلیارد دلار است.
به هرحال شرکت «مارکس و اسپنسر» و شرکتهای اسرائیلی زیر مجموعه آن درصددند به خاطر وجود کارگر ارزان قیمت در کشورهای عربی و شمال آفریقا روابط خود را با آنها گسترش دهند، به طوری که هم اکنون شرکت «مارکس و اسپنسر» با چندین کارخانه (نساجی) در تونس و مغرب همکاری دارد. البته شرکتهای بزرگ برای استفاده از کارگران ارزان قیمت هیچ مرزی را نمیشناسند.
اکنون در سرزمینهای اشغالی فلسطین، کارخانههای ریسندگی و بافندگی اسرائیلی دختر بچههای فلسطینی را به استخدام خود درآوردهاند و با بهرهکشی از آنان کمترین دستمزد را به آنها میدهند، این دقیقاً برخلاف قوانین بین المللی درباره کار کودکان است.
بر اساس قوانین بین المللی، کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال نباید به کار گرفته شوند و کارهای سنگین به آنان واگذار گردد، اما شرکت «مارکس و اسپنسر» برخلاف این قانون بین المللی، کودکان مغربی را در کارخانههای ریسندگی و بافندگی به کار گرفته و با پرداخت دستمزد اندک از آنان بهرهکشی میکند.
شرکت «مارکس و اسپنسر» با در نظر گرفتن بازار بزرگ عربی، وجود کارگر ارزان قیمت، در صدد توسعه و گسترش نفوذ خود در جهان عرب است. در اجرای این سیاست شرکت مزبور در سال ۱۹۹۸ اولین فروشگاه خود را در دوبی افتتاح کرد، سپس بازارهای بحرین، قطر، کویت و عمان را به تصاحب خود درآورد. چرا که به خوبی میداند، بازار این کشورها یک فرصت طلایی را برای به جیب زدن سودهای هنگفت نصیب شرکت کرده است، شرکت «مارکس و اسپنسر» برای اینکه حضور خود را در بازارهای جهان عرب تثبیت کند، یک مرکز توسعه همکاریهای اقتصادی تأسیس کرده که هدفش گسترش همکاریهای عربی و یهودی است. تأسیس چنین مرکزی سبب میشود تا جو ضد صهیونیستی در کشورهای عربی شکسته شود و مردم جهان عرب اندک اندک، اسرائیل را بپذیرند و از دشمنی با رژیم تل آویو دست بردارند، البته کارشناسان، بعید میدانند که این جو خصمانه در سالیان آینده از بین برود. آنان معتقدند مصر و اردن نمونه بازر چنین مسئلهای هستند. زیرا به رغم روابط دیپلماتیک میان آنها با تل آویو، مردم مصر و اردن بیشترین دشمنی را با اسرائیل دارند.
باوجود این، شرکت «مارکس و اسپنسر» با دادن آگهی و رپرتاژ آگهی درباره برگزاری جشنوارههای مد لباس در رسانههای جمعی جهان عرب تلاش میکند تا تابوی برقراری مناسبات سیاسی و اقتصادی با رژیم صهیونیستی را بشکند و افکار عمومی کشورهای عربی را آماده پذیرش چنین رابطهای کند.