این روزها اوگاندایی هایی که مسابقات فوتبال اروپا و به خصوص لیگ برتر انگلستان را تماشا می کنند بیش تر از همیشه داد و فریاد می کنند، این سر و صداها صرفا به خاطر پیروز شدن یا شکست خوردن تیم های محبوب نیست بلکه بخشی از آن ناشی از بردن یا باختن هزاران شلینگ است، در واقع حالا نتایج هر هفته لیگ برتر انگلستان میلیون ها شلینگ را در اوگاندا جابه جا می کند پیش بینی ها حاکی از این است که سطح شرط بندی در فوتبال اوگاندا خیلی زود از سطح یک میلیارد شلینگ (بیش از نیم میلیون دلار) خواهد گذشت که این میزان رکوردی در تاریخ این کشور خواهد بود.
بسیاری از علاقه مندان فوتبال در اوگاندا حالا سال هاست که مسابقات لیگ های اروپایی و به خصوص لیگ برتر انگلستان را دنبال می کنند اما رواج شرط بندی روی نتایج مسابقات باعث شده است که محبوبیت این گونه مسابقات چند برابر قبل شود و بسیاری از افرادی هم که علاقه چندانی به فوتبال ندارند به تماشای مسابقات و شرط بندی بر روی آن ها معتاد شوند. به هر حال میزان جوایز این شرط بندی ها به گونه ای است که رویای یک شبه ثروتمند شدن در این کشور را ممکن می کند و می تواند مهم ترین اتفاق زندگی یک فرد ساکن این کشور نه چندان ثروتمند آفریقایی باشد.
روزنامه دیلی مانیتور اوگاندا اخیرا در گزارشی با سه فرد که طی تنها چند هفته بین ۱۵ تا ۳۰ میلیون شلینگ اوگاندا (بین ۱۰ تا ۲۰ هزار دلار) در این شرط بندی ها برنده شده بودند مصاحبه کرده است. از دید این روزنامه خوشبخت ترین فرد شرط بند کسی است که در تنها شرط بندی روی یک هفته مسابقات لیگ برتر سه میلیون شلینگ (دو هزار دلار) کسب کرده است. این برنده ها پولی را که به دست آورده اند و در این کشور پول بسیار زیادی محسوب می شود روی خرید خانه یا مغازه، یا سرمایه گذاری در بانک ها سرمایه گذاری کرده اند و البته در یک مورد هم فرد برنده کل جایزه هایی را که برده بود خرج برگزاری یک مراسم عروسی باشکوه کرده بود.
اما همان طور که فوتبال برد و باخت دارد، شرط بندی هم برنده و بازنده دارد و طبیعی است که بر طبق قانون شرط بندی ها میزان بازنده ها همیشه بیش تر از برنده ها باشد. البته معمولا بازنده ها به میزان باخت های خود اشاره نمی کنند اما براساس شنیده ها بسیاری از مردم و به خصوص جوانان گاه حتی حقوق یک ماه خود را روی نتایج یک هفته مسابقات شرط بندی کرده اند و باخته اند.
در مجموع در اوگاندا پنج بنگاه شرط بندی روی مسابقات فوتبال سرمایه گذاری کرده اند که از میان آن ها شبکه شرط بندی ورزشی آفریقا (SBA) و سیمباکازینو بیش ترین میزان سرمایه گذاری را دارند.
بنگاه SBA که قدیمی ترین بنگاه شرط بندی روی فوتبال در اوگاندا ست کار خود را با به راه اندازی یکصد مرکز ثبت نام در سرتاسر اوگاندا شروع کرد. این موسسه مدعی است که بیش از دو میلیون دلار (بیش از سه میلیارد شلینگ) هزینه فعالیت های خود در اوگاندا کرده است. شرکت سیمباکازینو هم با سرمایه گذاری اولیه ۳/۱ میلیون دلاری کار خود را در این کشور آفریقایی آغاز کرد.
منصور ایاکا یکی از کسانی است که به قول خودش معتاد به شرط بندی شده و او البته خودش را خوش شانس ترین شرط بند اوگاندا می داند. وی که مدعی است تاکنون بیش از ۱۵ میلیون شلینگ از راه شرط بندی سود کرده می گوید: «من از هفته اول تاکنون هر هفته سرمایه گذاری کرده ام و برده ام. جدا از این که این کار لذتبخش است و باعث کسب درآمد برای من می شود و باعث شده که اطلاعات من از فوتبال بیش تر شود و من با دقت تمام اخبار و مسایل مرتبط با فوتبال را دنبال کنم و بیش تر از تماشای مسابقات فوتبال لذت ببرم.»
یکی از برندگان همیشگی شرط بندی هم یک دیپلمات اروپایی است که به خاطر شرایط کاری خود تمایلی برای افشای نام خود نداشت این دیپلمات مدعی شد که هفته گذشته ۵۰۰ هزار شلینگ روی نتایج یک هفته مسابقات باشگاهی در انگلستان و ایتالیا شرط بسته و طی تنها دو روز موفق شده ۱۴ میلیون شلینگ (دو هزار دلار) جایزه به خاطر شرط بندی های خود ببرد. این دیپلمات البته در مصاحبه با روزنامه ها مدعی شد که تنها به خاطر لذت بردن است که شرط بندی می کند.
مدیر مرکز SBA سیمون پانیاگا مدعی است که این مرکز تاکنون بیش از چندصد میلیون شلینگ جایزه به برندگان خود پرداخته است. وی مدعی است که این شرط بندی روی نتیجه مسابقات فوتبال قمار نیست چرا که در این جا همه چیز به شانس صرف بسته نمی شود و اطلاعات و تجزیه و تحلیل شرط بند نقش اساسی روی برد و باخت آن ها دارد.
«شرط بندی های کنترل شده هیچ خطری ندارند و کسی را هم معتاد نمی کند. تمام شرط بندی های ما به صورت قانونی و با کنترل مستقیم دولت است و هیچ گاه در آن بر سر کسی کلاه گذاشته نمی شود. در ضمن باید بگویم که شرکت ما برای ۳۰۰ نفر، ۱۵۰ نفر به صورت مستقیم و ۱۵۰ نفر به صورت غیرمستقیم کار خلق کرده است.»
● چگونگی شرط بندی
شرط بند ی در مراکز مختلف به گونه های گوناگون انجام می شود اما معمولی ترین شیوه آن استفاده از شیوه سیدبندی و بخت دهی به تیم ها است. در این حالت از چند روز قبل از شروع مسابقات هر هفته براساس آنالیز ها و آمار و ارقام ها شانس برد و باخت تیم ها مشخص می شود و به شرط بندها اجازه داده می شود که در آن مورد شرط بندی کنند. برای مثال در مورد بازی منچستریونایتد و فولام شانس برد منچستر بیش تر و برد این تیم یک به
۲/۱ و برد فولام یک به ۵/۴ ارزیابی شده بود که در این صورت کسی که روی برد منچستر یونایتد شرط بندی کرده بود در صورتی که این تیم بازی را می برد به ازای هر هزار شلینگ شرط بندی ۱۲۰۰ شلینگ می برد و در صورت کسب نتیجه ای جز این تمام پولش را می باخت اما کسی که روی برد فولام شرط بندی کرده بود در صورت برد فولام به ازای هر ۱۰۰۰ شلینگ ۵۰۰ر۴ شلینگ جایزه می برد و در غیر این صورت تمام پول خود را می باخت.
● بازنده های پرشمار اما ساکت
همان طور که گفته شد میزان بازنده ها در هر هفته قطعا از میزان برندگان بیش تر است چرا که بنگاه های شرط بندی تنها در این صورت است که سود خواهند کرد. اما مساله این است که افکار عمومی معمولا فقط متوجه برنده ها و خوش شانس ها می شود و شمار بیش تر بازندگان را در نظر نمی گیرد و البته یک نکته مهم دیگر هم این است که بازنده ها معمولا به خاطر احساس ناراحتی و شاید عذاب وجدانی که دارند تمایلی به صحبت کردن در مورد این ناکامی ها و تلخی های آن ندارند.