آنایا با نوشتن رمان اولتیما ادبیاتی را پایهگذاری کرد که در حقیقت جریانی از کتابها و رمانهای نوشته شده توسط نویسندگان مکزیکی ساکن آمریکا بود. این جریان بعد از جنگ جهانی دوم با رمان اولتیما شروع شده است.
قصه کتاب آنایا درباره جوانی به نام آنتونیو است که در دوران جنگ جهانی دوم در نیومکزیکو زندگی سخت و پردردسری دارد. آشنایی او با پزشکی به نام اولتیما که از خودش بزرگتر است، چشمانداز تازهای را پیشروی او قرار میدهد. این خانم دکتر با همکاری آنتونیو مبارزهای شدید با نیروهای شیطانی در دهکده کوچک خود آغاز میکنند.
رمان آنایا در سال ۱۹۷۲ در آمریکا منتشر شد و بعد از آن یک سری از قصههای مشابه از نویسندگان مکزیکیالاصل روانه بازار کتاب آمریکا شد که جریانی به نام ادبیات چیکانو را ایجا کرد. آنایا در مصاحبهای در سال ۲۰۱۳ گفته بود که ایده نوشتن این رمان را از زندگی واقعی پزشکی زن در همسایگیاش الهام گرفته است. اولین بار دانشجویان مکزیکی ساکن آمریکا به رمان آنایا علاقه نشان داده و بعد از آن سیلی از کتابهای مشابه وارد بازار کتاب آمریکا شد.
ریگوبرتو گونزالس شاعر و رماننویس مکزیکی آمریکایی که شاگرد آنایا نیز بود، درباره رمان اولتیما میگوید: این رمان بسیاری از نویسندگان و شاعران مکزیکی ساکن این کشور را تحت تاثیر قرار دارد و در حقیقت آنایا را باید پدرخوانده نویسندگان مکزیکی ساکن آمریکا دانست.
رودولفو آنایا بعد از این رمان یک سری کتابها و داستانهای جنایی با محوریت شخصیت سونیبکا کارآگاه مکزیکی-آمریکایی نیز نوشت که با استقبال زیادی روبرو شد. او سالها در دانشگاه نیومکزیکو نویسندگی خلاقانه را تدریس میکرد.
نکته جالب درباره رمان آنایا با وجود محبوبیت بالای آن در میان دانشجویان و مهاجران مکزیکی ساکن آمریکا ممنوعیت این رمان در بعضی از ایالتهای آمریکا بود. بعضی از ایالتهای آمریکا مثل آریزونا این رمان را در مدارس ممنوع کرده بودند چون اعتقاد داشتند عقایدی را ترویج میکند که ضد دولت فدرال است که البته به شدت از سوی منتقدان ادبیات آمریکای لاتین رد میشد.
۲۴۱۲۴۱