با انعقاد این قرارداد ایران وارد دور تازهای از سیاستورزی داخلی و خارجی میشود که در چند دهه گذشته بیسابقه بوده است.
نزدیکی به یک ابرقدرت جهانی همه معادلات سیاسی و اقتصادی را به هم میریزد. ایران پیشازاین شانس خود را با روسیه، دوست، دشمن و رقیب دیرین خود آزموده است؛ اما نزدیکی تاکتیکی به روسیه انتظارات ایران را چندان برآورده نکرده است. خاصه اینکه در سوریه گاه به تعارض منافع نیز رسیدهاند.
در عراق نیز بعد از ترور سردار سلیمانی و روی کار آمدن مصطفی الکاظمی، کمکهای ممکن یک شریک ایدئولوژیک ناممکن شده است. آمار واردات و صادرات به عراق گویای این ناممکنی است. البته صحنه سیاسی عراق آبستن حوادث است و دور از انتظار نیست ورقِ بازی به نفع ایران برگردد. اما ایران نمیتواند دست روی دست بگذارد و به انتظار اقبال بنشیند.
تجربه روسیه و عراق به ایران نشان داده است باید تصمیمی استراتژیک در منطقه بگیرد و به زعم ایران، نزدیکی به چین همان سیاست استراتژیک است که با این نزدیکی نقشش در جهان و منطقه دگرگون خواهد شد.
به گفته نیویورکتایمز، با تصویب این قرارداد 18صفحهای چین در سیستم بانکداری، مخابرات، بنادر، راهآهن و صدها پروژه دیگر سرمایهگذاری خواهد کرد. ایجاد پایگاههای نظامی و امنیتی برای همکاریهای دوجانبه در آموزش، تحقیقات مشترک و توسعه تسلیحاتی از دیگر بندهای این قرارداد است.
اینک این تصور در مخالفان ترامپ جدی شده است که نزدیکی ایران به چین ضربه اساسی به سیاستهای دولت ترامپ خاصه آمریکا است. اینک ترامپ بیش از هر زمان دیگر نگران یادآوری مخالفانش در اشتباه فاحشش در پارهکردن سند برجام است. این یادآوریها و سرزنشها میتواند او را از راهیافتن دوباره به کاخ سفید بازدارد. اما نزدیکی ایران به چین تهدیدی برای منافع ملی آمریکاست؛ تهدیدی که همه جناحهای سیاسی آمریکا در مقابله با آن همداستان خواهند بود.
آمریکا میداند چین بزرگترین واردکننده نفت است و در سال گذشته بیش از 10 میلیون بشکه در روز نفت خریداری کرده است. با نزدیکشدن استراتژیک چین و ایران، ایران از فشار تجاری و به تبع آن سیاسی، خارج شده و با همکاریهای نظامی و امنیتی دست بالا را در منطقه خاورمیانه به دست خواهد گرفت. درحالحاضر مخالفان ترامپ میدانند سرزنش او فایدهای ندارد و باید به هر نحوی جلوی قراردادی را گرفت که در پیشنویس آن صد عنوان پروژه همکاری وجود دارد. به نقل از نیویورکتایمز برخی از این پروژهها تأسیس فرودگاهها، راهآهن سریعالسیر و بزرگراه است که بر زندگی میلیونها ایرانی اثرگذار خواهد بود. اما آنچه بیش از هر چیز آمریکا را نگران کرده، ایجاد بنادر آزاد تجاری در ماکو، آبادان، کیش و قشم است.
1717