شهرستان بندرانزلی یکی از شهرهای مهم استان گیلا ن است که با تاریخی دیرینه یکی از مناطق فعال در حاشیه دریای خزر و بزرگ ترین بندر شمالی کشور محسوب می شود. انزلی علا وه بر داشتن جاذبه های گردشگری فراوان به دلیل واقع شدن در مسیر ترانزیت شمال و جنوب دریای خزر از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. همچنین یک منطقه آزاد اقتصادی نیز محسوب می شود که از لحاظ اقتصادی و درآمدزایی هم برای استان گیلا ن و هم برای کشور از اهمیت خاصی برخوردار است. شهر بندر انزلی مرکز این شهرستان بوده که در ۴۰ کیلومتری شمال رشت قرار گرفته است. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران جمعیت این شهرستان در سال ۸۵، ۱۳۳/۱۳۴ نفر بوده است.
بندرانزلی بر خلا ف دیگر شهرهای شمالی یک شور و حال دیگری دارد. وقتی کنار اسکله هستی یا در شب روی پل غازیان به قایق ها و کشتی ها نگاه می کنی یا این که در یکی از شب های تابستان وقتی نسیمی خنک از سمت دریا می وزد و با خود بوی مرداب را به مشام می رساند دلت می خواهد که بیشتر آنجا باشی و تا صبح منتظر طلوع آفتاب بنشینی تا شاید اولین نفری باشی که طلوع خورشید را از دریا مشاهده کنی. وقتی از ورودی شرقی انزلی یعنی از سمت رشت وارد این شهر می شویم اولین جایی که نظر ما را به خود جلب می کند دهکده ساحلی است که در آن خانه های ویلا یی که به سبک بسیار زیبا در کنار هم و در ردیف های منظم ساخته شده و سقف هر کدام از آنها به شکل ها و رنگ های مختلفی رنگ آمیزی و بعضی از آنها با ظرافت خاصی از سفال پوشیده شده از دور خودنمایی می کنند. کمی جلوتر از این دهکده توریستی آپارتمان های بزرگ و چندین طبقه را می بینیم که از پشت ویلا ها قد برافراشته و به سبک زیبایی ساخته شده اند.
شاید زندگی کردن در یک آپارتمان بلندمرتبه با دید دریا هم طرفداران خاص خودش را داشته باشد. ولی وقتی از ترافیک و شلوغی شهر فرار می کنیم حیف است که در یکی از این ویلا های ساحلی نباشیم تا صبح زود با صدای مرغ های دریایی از خواب بلند شویم یا اینکه به هنگام شب، هنگامی که صدای امواج دریا آرامش خواب را به هم بریزد به خواب نرویم که واقعا لذت بخش است. ساحل قو نامی است، که برای مکان تفریحی و ساحلی انزلی در کنار دریای خزر مورد استفاده قرار می گیرد که به طور زیبایی، پلا ژها و غذاخوری ها و هتل آپارتمان ها از هم تفکیک شده و طرح سالم سازی دریا نیز در این مکان به چشم می خورد. این نوار ساحلی زیبا طول زیادی داشته و تنوع طلبی در آن بی شمار است و همچنین مکان زیبایی برای شنا و آفتاب گیری نیز به شمار می آید.
اداره ها و سازمان های دولتی مهمی در این شهر قرار گرفته است از جمله سازمان های مرتبط با ارتش از جمله نیروی دریایی و سازمان بنادر و کشتیرانی استان گیلا ن و... که این شهر را از شهرهای دیگر استان متمایز می کند چون هم منبع درآمد و کار است و هم جلوه ای توریستی و تفریحی دارد. مسافرانی که به این شهر توریستی وارد می شوند بعید به نظر می رسد که از دیدن تالاب زیبای انزلی صرف نظر کنند. تالاب بین المللی انزلی زیباترین و بزرگ ترین و مهم ترین تالاب کشور و اگر اغراق نکرده باشیم یکی از مهمترین تالاب های دنیا به شمار میآید. برای رفتن به مرداب دو راه وجود دارد یا اینکه زیبایی های وصف ناپذیر آن را از نزدیک مشاهده کنیم و با قایق به آنجا برویم یا اینکه به بخش آبکنار انزلی رفته و از آنجا زیبایی های آن را ببینیم. وقتی به داخل مرداب وارد می شویم اگر فصل تابستان باشد گل های نیلوفر آبی که به طرز شگرفی برگ های سبز آن از درون آب بیرون آمده و مرداب را زیبا کرده نظر ما را به خود جلب می کند. نیزارهایی که ساحل مرداب را پوشانده است و گویی آنجا را تحت حفاظت خودش در آورده و گل های زیبای دریایی و گونه های مختلف آبزیان و پرندگان همه و همه دست به دست هم داده تا قایقرانی و ماهیگیری در این مکان برای ما دلنشین باشد. در بعضی از نقاط مرداب آب آنچنان صاف و زلال است که به راحتی می توان آسمان آبی را روی آب مشاهده کرد. از همه مهم تر سکوت منحصر به فردی است که بر روی این مرداب حاکم است و همه این موارد دوست داشتنی و تکرارنشدنی است.
نمی توان بیش از این از مرداب انزلی تعریف کرد چون واقعا نمی توان زیبایی ها و ناگفته های آن را با قلم روی کاغذ آورده لازم است که با چشم خود ببینیم و اندیشه کنیم. شهرستان انزلی بخش های مختلفی از جمله بخش حسن رود دارد. در کیلومتر ۱۰ جاده ساحلی و زیبای حسن رود به زیبا کنار، مجموعه توریستی و آزاد تجاری ستاره شمال (کاسپین) احداث شده که همجوار شدن آن با ساحل دریا به زیبایی این مجموعه افزوده است. مجموعه ستاره شمال شامل یک ساختمان عظیم تجاری است که هنوز مراحل ساخت آن به پایان نرسیده ولی با اتمام این مجموعه تاثیر شگرفی بر اقتصاد انزلی خواهد گذاشت. از جمله مناطق گردشگری و دیدنی این شهرستان عبارتند از: تالاب بین المللی انزلی و جزیره، موج شکن، برج ساعت انزلی (فانوس دریایی)، گل لاله، پل های غازیان،موزه نظامی و کاخ موزه، شنبه بازار، بازارچه مرزی، دهکده ساحلی، پارک شهر، امامزاده صالح، ساختمان شهرداری، آرامگاه بی بی حوریه و مجموعه تجاری ستاره شمال، تعطیلات نوروز فرصت مناسبی است تا به شهر بندر انزلی سفر کنید و زیبایی های آن را از نزدیک ببینید.