● اطلاعات اولیه
الكلیسم عبارت است از وابستگی فیزیولوژیك (جسمانی) و روانی به الكل، كه موجب بروز بیماریهای مزمن و بروز مشكل در روابط بین فردی و مشكلات خانوادگی و كاری میشود. علایم شایع عبارت است از:
● مراحل اولیه
▪ كم بودن تحمل نسبت به بروز اضطراب
▪ نیاز به الكل در آغاز روز، یا در زمانهای استرس
▪ بیخوابی؛ كابوس
▪ بروز یك حالت ناخوشایند و سردرد صبح روز بعد از مصرف زیاد الكل و نیز بیشتر شدن موارد غیبت و حاضر نشدن سركار
▪ مشغولیت ذهنی زیاد برای تهیه الكل و پنهان كردن نوشیدنی الكلی از خانواده و دوستان
احساس گناه یا آزردگی و تحریكپذیری وقتی كه دیگران میگویند كه وی الكل مصرف میكند.
● مراحل پیشرفته
▪ از هوش رفتنهای كوتاه مدت به دفعات؛ كاهش حافظه
▪ بروز یك حالت هذیانی همراه با لرزش (علایم در این حالت عبارتند از لرزش، توهمات، گیجی، عروق ریزش، تندشدن ضربان قلب). این حالت اغلب در اثر نرسیدن الكل رخ میداد.
▪ بیماری كبدی (پوست یا چشمها زرد میشوند)
▪ اختلال رشتههای عصبی دست و پا و نیز دستگاه عصبی (كرخت شدن و سوزن سوزن شدن در دستها و پاها، كاهش علاقه و توانایی جنسی، گیجی، كُما)
● علل
هنوز به طور كامل مشخص نشدهاند، اما موارد زیر را میتوان ذكر كرد:
▪ عوامل شخصیتی، به خصوص وابسته بودن، عصبانیت، جنون و سرخوشی، افسردگی یا در خود فرورفتن
▪ تأثیرات خانوادگی، به خصوص الكلی بودن والدین یا طلاق آنها
▪ عوامل ارثی
▪ فشار اجتماعی یا فرهنگی برای نوشیدن الكل
▪ اختلالات شیمیایی در بدن (شاید)
● عوامل افزایش دهنده خطر
▪ عوامل فرهنگی. در برخی از گروههای قومی میزان الكلیسم بالا است كه ممكن است به دلایل اجتماعی یا زیستشناختی باشد.
▪ استفاده از مواد مخدر تفریحی
▪ بروز بحران در زندگی، مثلاً بیكاری، نقل مكان مداوم، یا از دست دادن دوستان یا خانواده
▪ عوامل محیطی مثل در دسترس بودن، مناسب بودن قیمت، و پذیرش اجتماعی الكل در گروه فرهنگی، كاری یا اجتماعی كه فرد بدان تعلق دارد.
● پیشگیری
▪ اگر احیاناً الكل مصرف میكنید، سعی كنید مصرف آن را قطع كنید. در این حالت خود را به عنوان یك فرد نمونه سالم به دیگران معرفی خواهید كرد. به تدریج محدودیتهایی برای مصرف در نظر بگیرید، سعی كنید به تدریج كمتر بنوشید، تا كاملاً آن را قطع كنید.
▪ در صورت الكلی شدن همسر، دوست، یا همكار خود، به وی كمك كنید تا مشكل خود را بپذیرد و درخواست كمك كند.
● عواقب مورد انتظار
▪ با اجتناب از الكل یا موادمخدر، مست یا معتاد نبودن را تجربه خواهید كرد. این تغییر مثبت در شیوه زندگی چندان آسان به دست نمیآید و بازگشت به عادت بد قدیمی به دفعات رخ خواهد داد. اما اگر مصممم باشید، میتوانید الكل را به كلی ترك كنید.
● عوارض احتمالی
▪ بیماری مزمن و پیش رونده كبدی
▪ زخم معده همراه با خونریزی؛ التهاب معده
▪ التهاب رشتههای عصبی، لرزش، حملات صرعی و اختلال مغزی، زمین خوردن در خانه
▪ التهاب لوزالعمده
▪ التهاب قلب
▪ آسیب ذهنی و جسمانی به جنین، در صورتی كه مادر به هنگام بارداری الكل بنوشد.
▪ اعضای خانواده افراد الكلی ممكن است دچار مشكلات روانی شوند. این مشكلات احتیاج به درمان دارند.
● درمان
▪ درمان شامل اقدامات كوتاهمدت برای متوقف كردن نوشیدن الكل و كمك بلندمدت برای رفع مشكلاتی است كه باعث الكلی شدن فرد شدهاند.
▪ ممكن است نیاز به سمزدایی وجود داشته باشد. سمزدایی عبارت است از مراقبت پزشكی در زمانی كه فرد نوشیدن الكل را متوقف كرده و نتیجتاً دچار علایم محرومیت از الكل شده است، تا به این ترتیب فرد بتواند این مرحله را بدون مشكل پشت سر بگذارد.
▪ گاهی اوقات نیاز به بستری شدن در یك مركز تخصصی وجود دارد.
▪ به قرار ملاقات خود با پزشك و مشاور پایبند باشید.
▪ به ارزیابی مجدد نحوه زندگی، دوستان، كار، و خانواده خود بپردازید و در این ارزیابی، عواملی كه باعث تشویق به نوشیدن الكل میشوند را شناسایی و تغییر دهید.
● داروها
▪ دی سولفیرام. با مصرف این دارو، فرد به هنگام نوشیدن الكل دچار علایم جسمانی ناخوشایندی میشود كه وی را از نوشیدن الكل بیزار میكند. نالتِرِكسون نیز دارویی است كه لذت نوشیدن الكل را كاهش میدهد.
▪ داروهایی كه برای كنترل علایم محرومیت از الكل مصرف میشوند عبارتند از بنزودیازپینها، آرامبخشها، داروهای ضد روانپریشی، و داروهای ضدصرع (در صورت بروز حمله صرعی)
● فعالیت
▪ هرگز وقتی الكل نوشیدهاند رانندگی نكنید.
● رژیم غذایی
▪ رژیم غذایی عادی و متعادل داشته باشید. امكان دارد توصیه شود كه مكملهای ویتامین مصرف نمایید.
● در این شرایط به پزشك خود مراجعه نمایید
▪ اگر شما یا یكی از اعضای خانواده الكلی هستید.