دیگر نمی توان به سناریوهای پیشبینی در خصوص این بیماری و مدت زمان احتمالی بازگشت به روند گذشته اعتماد نمود. گسترش ابتلایان به ویروس کرونا همه بازارها در سرتاسر دنیا را تحت تاثیر خود قرار داده و تا تولید انبوه واکسن این بیماری و دسترسی کل دهکده جهانی به این واکسن نمی توان امیدی به ترمیم سریع اقتصاد جهانی داشت.
بازار داراییها در هفته منتهی به ۲۰ تیر ماه باز هم روند صعودی را ادامه داد. به طوری که نرخ دلار با رشد ۱۰ درصدی از ۲۰۴۵۰ تومان به ۲۲۵۰۰ تومان در انتهای هفته رسید. بهای سکه نیز با جهش یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومانی، رشد ۱۵.۴ درصدی را به ثبت رساند. در هفته گذشته بازارساز با هدف جلوگیری از تقاضای کاذب قیمت دلار در صرافیهای منتخب را همسو با بازار آزاد افزایش داد. سیاست افزایش نرخ دلار در صرافیهای منتخب منجر به کاهش آربیتراژ نرخ ارز شده و کاهش نوسانات نرخ ارز و سکه را به دنبال خواهد داشت.
یکی از عوامل نوسان در بازار ارز، اختلال در سمت عرضه حواله است که چنانچه این بخش تقویت شود بر آرامش بازار تاثیرگذار خواهد بود. یکی از عوامل افزایش نرخ ارز، کاهش ارزش پول ملی ناشی از افزایش انتظارات تورمی است که باعث افزایش تقاضای احتیاطی گردیده است. عامل مهم دیگر بازگشایی مرزها پس از تعطیلی به دلیل شیوع کرونا و افزایش تجارت بوده که باعث فشار بر تقاضای ارز گردیده است. از سوی دیگر ضعف سمت عرضه ارز به دلیل کاهش درآمدهای ارزی دولت، فشار بیشتری بر قیمت دلار وارد کرده است. همه عوامل دست به دست هم داده تا نرخ دلار را به مرز ۲۳۰۰۰ تومان برساند.
به پیشبینی برخی تحلیل گران سفارش خرید نفت ایران از سوی چین و احتمال آزاد شدن منابع ارزی باعث تقویت سمت عرضه ارز شده و روند کاهشی قیمتها را به دنبال خواهد داشت. از سوی دیگر برخی تحلیل گران تداوم رشد نقدینگی و تشدید انتظارات تورمی را بر کاهش قیمتها غالب شده و این روند صعودی همچنان ادامه خواهد داشت.
در هفته گذشته موج جدید شیوع بیماری کووید ۱۹ باعث افزایش نااطمینانی و بی ثباتی شده و در نتیجه قیمت دارایی امن طلا نیز افزایشی گردید. بهای هر اونس طلای جهانی در هفته منتهی به ۱۰ جولای (۲۰ تیر) رشد ۱.۲ درصدی را به ثبت رساند.
شاخص کل سهام در هفته منتهی به ۲۰ تیر ۸.۷ درصد رشد داشته و مرز ۱ میلیون ۷۵۰ هزار واحد را رد کرد. البته شایعه اخذ مالیات از از عایدی سرمایه باعث کاهش رشد شاخص در هفته گذشته گردیده است. افزایش عرضه اولیهها که در هفتههای اخیر اتفاق افتاده برای کاهش ریسک بازار سهام ضروری است. بانک مرکزی نرخ سود بین بانکی را افزایش داده که میتواند عاملی در کاهش انتظارات تورمی و نوسانات همه بازارها و از جمله بازار بورس باشد.
در هفته منتهی به ۱۰ جولای نفت برنت و نفت خام آمریکا به ترتیب کاهش ۲.۶- و ۲.۷- درصدی را به ثبت رسانده است. علاوه بر شدت گیری شیوع کرونا و پیشبینی کاهش تولید ناخالص داخلی ۸.۵ درصدی در کشورهای درگیر با این بیماری و همچنین افزایش ۲ میلیون بشکهای ذخایر تجاری هفتگی آمریکا باعث افت بهای نفت گردیده است. نفت اوپک نیز تقریبا بدون نوسان رشد ۰.۸ درصدی را از خود نشان داده است.
شاخص دلار نیز در هفته گذشته با کاهش مواجه بود و وارد کانال ۹۶ واحد رسید که ادامه اتخاذ سیاستهای حمایتی در افت این شاخص موثر بوده است. در شرایط کنونی و با توجه به نااطمینانیهای جهانی و کاهش سرمایه گذاری نمی توان به بهبود شاخص دلار خوش بین بود. بیتکوین در هفته گذشته به مسیر صعودی خود بازگشت و در انتهای هفته منتهی به ۱۰ جولای رشد ۲.۲ درصدی را به ثبت رساند. برخی از تحلیل گران رشد این ارز دیجیتال را ادامه دار میدانند و افزایش تقاضا برای آن را دلیل رشد قیمت بیتکوین میدانند. از سوی دیگر برخی تحلیل گران به دلیل همبستگی بیتکوین و شاخص S&P۵۰۰ روند آتی قیمت این ارز را کاهشی پیشبینی کرده اند چرا که اقتصاد جهانی به دلیل افزایش مجدد شیوع این بیماری تضعیف شده و احتمال ریزش شاخص این سهام وجود دارد.
* رییس اتاق بازرگانی شیراز
۲۲۳۲۲۵