دوغ نوشیدنی خنک و لذیذ

دوغ که در ترکیه، اروپای جنوب شرقی، آسیای مرکزی و خاورمیانه از آن لذت می‌برند، تنها با استفاده از 4 ماده تشکیل شده و در 2 دقیقه آماده می‌شود – در ماه‌های گرم تابستان کاملاً طراوت‌بخش است و با انواع غذاها از جمله غذاهای تند می چسبد. 
دوغ سرشار از انواع مختلف آنتی اکسیدان ها مانند ویتامین آ است و برای محافظت از شبکیه چشم در برابر آسیب اکسیداتیو ناشی از رادیکال های آزاد است.
مطالعات ثابت کرده است کسانی که در رژیم غذایی روزانه خود به طور منظم دوغ مصرف می کنند، کمتر در معرض انواع مشکلات چشمی مانند آب مروارید قرار می گیرند.
در ادامه مطلب با انواع دوغ آشنا می شوید.
 

تاریخچه دوغ

قدمت استفاده از فرآورده های تخمیری شیر به ۱۳۰۰ سال قبل از میلاد می‌رسد. احتمالا مصرف این فرآورده ها از خاورمیانه آغاز شده و پس از آن کم کم در سراسر اروپای مرکزی و شرقی گسترش پیدا کرده است. در همان زمان‌های گذشته نیز در باب نقش فرآورده‌های شیر در سلامت بدن صحبت شده بود و به همین دلیل تا امروز به عنوان یک نوشیدنی سالم در ذهن افراد باقی مانده است. دوغ به عنوان یکی از مواد لبنی حاوی باکتری‌های مفیدی است که اثرات زیادی بر سلامت گوارش دارد. مقدار بسیار زیادی از این فرآورده‌های تخمیری را نوشیدنی‌های تخمیری شیری یا نوشیدنی‌های لاکتیکی مانند کومیس، کفیر، آیران، لبه و… به وجود می‌آورند. دوغ نیز از جمله نوشیدنی‌های لاکتیکی و سنتی کشور ایران محسوب می‌شود.
زمان گذشته در کشور ایران، دوغ یکی از فرآورده‌های جانبی کره محسوب می‌شد. طرز تهیه آن به این شکل بود که ماست پر چرب را با آب مخلوط می‌کردند سپس با استفاده از مشک چربی را جدا می‌کردند و آن‌چه باقی می‌ماند را به عنوان دوغ مورد استفاده قرار می‌دادند. اما امروز با پیشرفت تکنولوژی و تغییر در روند تولید کره، تهیه دوغ نیز تغییر کرده است. سابقه تولید دوغ گاز دار و بدون گاز در ایران به حدود نیم قرن می‌رسد.

دوغ کوزه‌ای چیست؟

همانطور که از نام دوغ کوزه‌ای عیان است این نوع از دوغ‌ها در کوزه فراوری می‌شوند. قطعا به دلیل دقت و وسواس فراوان به کاررفته در تهیه این نوع خاص از دوغ‌ها میزان درخواست مشتریان آنها نیز زیاد است. این مسئله مستقیماً به فرایند تهیه دوغ کوزه‌ای بازمی‌گردد. درابتدا باید اشاره‌کرد که منظور از کوزه، کوزه مخصوص ظروف سفالی است. خاصیت اصلی سفال نیز این است که می‌تواند رطوبت را به خود جذب کند. باتوجه به همین نکته باید گفت که دوغ کوزه‌ای به مراتب فرایند طبیعی‌تری را به نسبت دیگر دوغهای صنعتی طی می‌کند. بنابراین افرادی که به دنبال خرید لبنیات طبیعی هستند حتماً دوغ کوزه‌ای را در سبد خرید خود قرارمی‌دهند. بنابراین کیفیت و ماندگاری دوغ‌های کوزه‌ای با توجه به فرایند طبیعی که طی می‌کنند به مراتب بالاتر و سالم‌تر از دوغ‌های صنعتی است. این موضوع رستوران‌ها و غذاخوری‌ها و مخصوصا سفره خانه‌های سنتی را ترغیب به استفاده از دوغ کوزه‌ه‌ای به جای دوغ‌های صنعتی می‌کند. کسانی که به  صرف وعده‌های غذایی در خارج از منزل عادت دارند مطمئناً در سفره خانه‌های سنتی زیاد دوغ کوزه‌ای را مصرف کرده اند. همین عادت غذایی باعث شده‌است تا امروزه بسیاری از تالارها حتما نام دوغ کوزه‌ای را در بخش نوشیدنی‌های منوی غذایی خود بگنجانند. البته جدای از خواص طبیعی دوغ کوزه‌ای باید به عطر و طعم آن نیز اشاره کرد. فرایند طبیعی دوغ درون کوزه باعث می‌شود تا این دسته از لبنیات بسیار خوش طعم و لذیذ باشند. همین ویژگی دوغ کوزه‌ای را مناسب انواع و اقسام ذائقه‌ها می‌سازد که در بالابردن مصرف آن نیز کاملاً موثر واقع شده‌است. خاطرنشان می‌ شود که علاوه بر تالارهای غذاخوری امروزه مصرف دوغ کوزه ای در منازل نیز روزبه‌روز در حال ازدیاد است. پس در یک نتیجه‌گیری کلی باید گفت دوغ کوزه‌ای از هرجهت به عنوان بهترین گزینه برای مصرف لبنیات خانواده‌ها محسوب می‌شود.

دوغ کوزه ای با سبزیجات معطر؟

ایرانیان از دیرباز به مصرف دوغ با سبزیجات معطر عادت داشته ‌اند. این نوشیدنی خنک و طبیعی هنگامی تاثیر خود را بهتر نشان می‌دهد که به روش کوزه‌ای تهیه‌شود. بنابراین بهترین نوشیدنی در یک ظهر گرم و تابستانی هیچ چیز نیست جز دوغ کوزه‌ای. دراین میان استفاده از سبزیجات به عنوان مخلفات در دوغ نزد ایرانیان بسیار شایع است. مخصوصاً سبزیجات دارای عطروطعم خاص جایگاهی والاتر در ترکیب‌شدن با دوغ دارند. به همین خاطر در میان لیست بلندبالای سبزیجات معطر، گیاهان سنتی و محلی جایگاهی بسیار خاص دارند. چراکه علاوه بر عطر و طعم لذیذ، فرایند جذب آنها نیز سریع‌تر در بدن اتفاق می‌افتد. ازجمله مهم‌ترین مخلفات گیاهی و محلی دوغ کوزه‌ای می‌توان به نعنا، پونه و کاکوتی اشاره‌کرد. درمیان این سه مورد نعناع به عنوان پرمصرف‌ترین گیاه با دوغ محسوب می‌شود و معمولاً به صورت پودر مانند مصرف می‌شود. این امر در درجه اول به طعم آن بازمی‌گردد که باعث خوشمزه‌ترشدن وعده‌های غذایی می‌شود. در درجه دوم باید به خواص بی‌پایان نعناع برای سیستم گوارش بدن اشاره‌کرد. گیاه نعناع اشتهای فرد را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر بهره‌وری اجزای سیستم گوارش نظیر روده‌ها را درجذب غذا بالامی‌برد. البته خاصیت دیگری هم وجوددارد و آن هم ضدعفونی‌کردن سیستم گوارش بدن است. بنابراین دوغ کوزه‌ای نعنایی به عنوان یکی از مقوی‌ترین نوشیدنی‌ها در میان لبنیات محسوب می‌شود. مورد بعدی سبزی معطر پونه نام‌دارد که در موقعیت‌های مخصوص مورد استفاده قرارمی‌گیرد. بنابراین به افردی که به گیاهان معطر آلرژی داشته‌باشند توصیه اکید وجوددارد که دوغ کوزه‌ای با پونه مصرف‌شود. سومین مورد نیز گیاه کاکوتی نام دارد. خاصیت گیاه کاکوتی این است که از خواص درمانی قدرتمندتری به نسبت دو مورد قبل برخورداراست. به طور ویژه دوغ کوزه کاکوتی برای بهبود سردردهای میگرنی توصیه می‌شود. این امر نیز تنها یک دلیل دارد و آن استفاده از گیاه کاکوتی در دوغ کوزه‌ای است.

دوغ تکنفره گازدار

دوغ تکنفره گازدار دارای دو نوع هستند که عبارتند از:
•    دوغ‌هایی که هیچ کاری روی آن‌ها انجام نگرفته است و به طور طبیعی در اثر فرآیند تخمیر گاز دار شده‌اند. گاز در این نوع از دوغ‌ها به دلیل حرارت دیدن باکتری‌های موجود در دوغ و ماست و ظروف نگهداره آن‌ها که تخمیر می‌شوند تولید می‌شود. از آن جایی که این گاز کاملا طبیعی است منع مصرف ندارد و تمام افراد می‌توانند با خیال راحت از دوغ تکنفره گازدار طبیعی استفاده کنند.
دوغ‌هایی که در کارخانه و به صورت صنعتی به آن‌ها گاز اضافه شده است. هر چند این دوغ‌ها نیز بسیار خوشمزه هستند اما بهتر است افراد دارای ناراحتی‌های گوارشی با احتیاط مصرف کنند. دوغ تکنفره که در کارخانه گازدار شده است از همان ارزش غذایی دوغ گازدار شده طبیعی برخوردار است.
ارامش پایتخت ابتدا با برند نصیری فعالیت خود را در حوزه لبنیات و در قالب محصولات رستورانی اغاز نمود؛ و هم اکنون سه برند نصیری ، دورنیا و های لبن را تولید و به سبد غذایی هموطنان ایرانی افزوده است.
ارامش پایتخت در اغاز فعالیت ، تولیدات خود را با جذب روزانه سه تن شیر شروع و امروزه با جذب بیش از ۳۰ تن شیر تولیدات خود را زیر نظر متخصصان حرفه ای طبق اخرین استانداردهای جهانی در قالب ۲۵ نوع محصول متنوع تولید و به بازار عرضه مینماید.
و امیدوار است که هموطنان عزیزمان با مصرف مستمر لبنیات جهت حفظ سلامت خود به ارتقای روز افزون این مجموعه یاری رسانند.