با لوله مانیسمان و انواع آن بیشتر آشنا شوید

همانطور که می‌دانید لوله‌ها تجهیزاتی هستند که برای انتقال سیالات، ساخت مخازن تحت فشار، صنایع نظامی و کاربردهای  مختلف دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند و از لحاظ جنس، کاربرد و فرآیند ساخت دسته بندی می‌شوند. لوله‌ها از لحاظ جنس به دو دسته‌ی کلی لوله های فلزی و غیر فلزی تقسیم می‌شوند، لوله‌هایی مانند  لوله‌های چدنی، فولادی، آلومینیومی، مسی و البته لوله مانیسمان در این دسته قرار می‌گیرند و لوله‌های پلیمری، شیشه‌ای، بتنی و سفالی  نیز جزو دسته‌ی  لوله‌های غیرفلزی هستند. از سوی دیگر لوله‌های فولادی نیز از نظر ساخت به دو دسته‌ی لوله‌ی  درزدار و بدون درز تقسیم بندی می‌شوند قیمت لوله را در این بخش ببینید. در ادامه‌ی این مطلب با لوله مانیسمان بیشتر آشنا می شوید:

تاریخچه لوله مانیسمان

در سال 1886 برادران مانیسمان،  موفق به تولید لوله‌های بدون درز شدند. در میان لوله‌های موجود در بازار این نوع از لوله‌ها روش ساخت ویژه خود را دارند و لوله مانیسمان که به آن لوله بدون درز نیز گفته می‌شود، بدنه‌ای یکدست و بدون درز دارد و هیچ نوع جوش‌کاری بر روی آن صورت نگرفته است.

لوله مانیسمان چیست؟

خصوصیتی که لوله مانیسمان را از انواع دیگر لوله‌ها متمایز می‌کند، بدون درز بودن لوله‌های مانیسمان و استحکام بالای آن‌ است و همین امر سبب شده است که قیمت بالاتری نیز داشته باشد. اما چرا بدون درز بودن و عدم جوش‌خوردگی روی این لوله فلزی بسیار اهمیت دارد؟ برای جواب این سوال باید بدانید که خط جوش در لوله‌های درزدار، حتی در بهترین حالت فرآیند جوشکاری، می‌تواند به عنوان نقطه شروع ترک و رشد آن عمل کند و یک نقطه ضعف محسوب می‌شود و از طرفی این نقطه جوش باعث می‌شود که استحکام لوله پایین بیاید و ضعیف‌تر عمل ‌کند.
بنابراین لوله مانیسمان به عنوان یک لوله‌ی بدون درز جوش‌خوردگی ندارد و استحکام مکانیکی، مقاومت به خوردگی، مقاومت در برابر حرارت و فشارهای بالا جزو نقاط مثبت آن محسوب می‌شود. از لوله مانیسمان به صورت گالوانیزه هم استفاده می‌شود مانند تاسیسات آب رسانی به ویژه آب گرم. برای تهیه ی این نوع لوله به این سایت " (اصفهان آهن) https://esfahanahan.com " مراجعه کنید.

انواع لوله مانیسمان

لوله‌های مانیسمان را می‌توان به انواع مختلفی تقسیم‌بندی کرد و ضخامت و اندازه لوله و همچنین کاربرد آن، عامل تعیین‌کننده این تقسیم‌بندی است. سایز لوله‌های مانیسمان نیز متنوع است و این لوله‌ها معمولاً در دو سایز شش و ۱۲ متری و رده‌های ۲۰، ۴۰، ۶۰، ۸۰، ۱۲۰ و ۱۴۰ تولید می‌شوند که رده‌های ۲۰ و ۴۰ نسبت به دیگر انواع دیگر پرکاربردتر هستند. قطر این لوله‌ها نیز از 1/2 تا 36 اینچ است و بستگی به کاربردهای مختلف آن دارد که البته در ایران نهایتا تا سایز 24 اینچ موجود است.  مشخصات فنی لوله مانیسمان را می‌توانید داخل جدول‌هایی به نام جدول لوله مانیسمان مشاهده کنید. از طرفی تنوع متریال نیز در لول مانیسمان زیاد است و در پایین چند نوع مختلف از آن‌ها را نام می‌بریم:
•    لوله های آلیاژهای غیر آهنی همچون اینکنل و یا مونل
•    لولهای بدون درز اچ دی پی ای HDPE
•    لوله های بدون درز CPVC
•    لوله های بدون درز از جنس فولاد معمولی یا کربن استیل یا همان مانیسمان رایج
•    لوله های بدون درز UPVC
•    لوله های بدون درز از جنس فولاد آلیاژی همانند استنلس و داپلکس
•    لوله های پلی اتیلن

روش تولید لوله مانیسمان

مانیسمان، صنعت‌گر آلمانی  لوله بدون درز را با روش مخصوص خود تولید می‌کرد. اما امروزه تولید این لوله فولادی تکامل پیدا کرده و به روش‌های مختلفی تولید می‌شود. یکی از دلایل اصلی متغیر بودن هزینه و قیمت لوله مانیسمان نیز تفاوت روش‌های تولید آن و به به دنبال آن مشخصات فنی لوله مانیسمان می‌باشد. به طور کلی لوله‌های بدون درز معمولا به سه روش سنبه‌کاری چرخشی، ریخته‌گری به وسیله نیروی گریز از مرکز و ریخته‌گری پاششی انجام می‌گیرد.

فرآیند تولید به روش سنبه‌کاری چرخشی

در اولین مرحله شمش فولادی را بنا به درخواست مشتری به ابعاد گوناگون برش می‌دهند. پس از اینکه شمش‌ها درون کوره قوسی با سوخت گاز، به اندازه کافی حرارت دید، سطح مقطع آن توسط دستگاهی گرد می‌شود. درون این شمش با استفاده از یک سنبه (ماندرل) خالی می‌شود. بعد از آن برای یکدست کردن لوله، تابگیری انجام می‌شود و سنبه داخل لوله از آن جدا می‌گردد. بعد از آن نیز عملیات کشش انجام می‌شود تا سقف 24 متر . در مرحله بعدی توسط آب و با فرآیندی مخصوص سردکاری  انجام می‌شود و لوله به طول‌های مورد نظر برش می‌خورد.

فرآیند تولید با استفاده از روش ریخته‌گری پاششی

مواد مذابی  که برای ساخت بدنه‌ی لوله نیاز است، در محفظه‌ای حاوی نیتروژن قرار می‌گیرند و با چرخش یک میله، روی آن پاشیده می‌شود. ضخامت داخلی لوله توسط قطر لوله‌ی چرخان تعیین می‌شود و  ضخامت دیواره لوله تولیدی را هم مقدار مواد مذاب پاششی تعیین می‌کند.

فرآیند تولید با استفاده از روش ریخته‌گری گریز از مرکز

تنها در صورتی از این روش استفاده می‌شود که قصد داشته باشیم لوله مانیسمان  با طول کوتاه و ضخامت بالا تولید کنیم. در این روش ابتدا فلز مذاب به داخل یک قالب چرخنده که با سرعت بالایی در حال حرکت است ، ریخته می‌شود. در این حالت مذاب به قسمت خارجی قالب متمایل  و سرد شد وانجماد از سمت دیواره‌های قالب شروع می‌شود.

کاربرد و مزایای مانیسمان

مهم‌ترین مزیت لوله مانیسمان عدم وجود درز و جوش خوردگی و یک تکه بودن آن در سطح است، چراکه درز موجود در سایر لوله‌ها معمولا مکانی برای تنش و عامل گسیختگی است. همین امر باعث شده که لوله مانیسمان از سایر لوله‌ها مقاوم‌تر باشد و ضریب اطمینان بالایی داشته باشد و بتواند برای نصب در شرایط ویژه نظیر فشارهای عملیاتی بالا  مورد قبول باشد. لوله‌های مانیسمان کاربرد زیاد و متنوعی دارند، مانند :
•    کاربردهای آبرسانی و کشاورزی
•    مبدل‌های حرارتی و بویلرها
•    خطوط نفت و گاز، صنعت پتروشیمی و پالایشگاهی
•    کاربردهای نیروگاهی و خطوط فشار قوی
•    در خطوط صنایع غذایی و دارویی
•    انتقال مواد سیال مانند مایعات یا گاز یا مواد نیمه جامد در مسافت‌های طولانی
•    در مواردی که ماده و سیال در حال انتقال، ارزش بالایی دارد و یا نشت آن خطرآفرین باشد
•    در صنعت برق به منظور ساخت برج‌های پشتیبانی خطوط انتقال برق
•    در سازه‌های فولادی

آلیاژهای پر استفاده لوله مانسیمان

•    ASTM A106 برای استفاده در موارد با دمای بالا.
•    ASTM A179 دارای کربن کمتر و اغلب برای کندانسرها استفاده می‌شود.
•    ASTM A192 برای استفاده در دیگ‌های بخار.
•    GB 3087 برای استفاده در بویلر‌ها

در آخر
همانطور که دیدیم لوله مانیسمان به دلیل مقاومت بالا و تحمل فشار مناسب از مهمترین و پرکاربردترین لوله‌ها در صنعت است. همچنین روش‌های مختلف تولید لوله مانیسمان با توجه به تجهیزات و انرژی که نیاز دارند باعث تفاوت در کیفیت لوله و البته قیمت لوله مانیسمان شوند. باید توجه کرد که برای انتخاب صحیح از بین انواع لوله مانیسمان، باید به فاکتورهایی از قبیل کاربرد، میزان فشار، دما و شرایط کاری اهمیت داد توضیحات بیشتر در مورد انواع لوله ها را در این صفحه بخوانید.