یکی از ابهاماتی که ممکن است این روزها فکر بسیاری از مادران باردار را به خود مشغول کرده، نحوه زایمان و بستریشان در بیمارستان باشد. موضوعی که وزارت بهداشتی ها هم از ابتدای بروز کرونا در کشور به آن فکر کردند و برایش پروتکل نوشتند.
نحوه پذیرش مادران باردار کرونایی در بیمارستان ها
بر همین اساس دکتر رضا گلپیرا، رئیس مرکز مدیریت بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی وزارت بهداشت درباره نحوه پذیرش مادران بارداری که مبتلا به کووید-۱۹ شدهاند، در بیمارستان ها، گفت: تمام بیمارستاهای دانشگاهی این افراد را پذیرش میکنند. به عنوان مثال در تهران بیمارستانهای محب یاس، امام خمینی (ره)، حضرت رسول، بیمارستان کمالی کرج و... حتما مادران باردار مبتلا به کووید-۱۹ را پذیرش می کنند.
وی با بیان اینکه بیمارستانهای ما بخشهای مجهزی دارند و حتما مادران باردار را پذیرش میکنند، افزود: به طور کلی در سراسر کشور، بیمارستانهای دانشگاهی ما به همه بیماران سرویس کامل ارائه میدهند. هیچ بیمارستان دانشگاهی نیست که سرویس و خدمات لازم را به مادران باردار ارائه ندهند، مگر اینکه مادر باردار، به یک بیماری زمینهای هم مبتلا باشد که در این صورت بیمار را به بیمارستان تخصصی مربوطه ارجاع میدهند. به عنوان مثال اگر مادر بارداری باشد که بیماری قلبی-عروقی داشته باشد و در حال حاضر هم به کووید-۱۹ مبتلا شده است، او را به بیمارستان امام خمینی (ره) یا بیمارستان تخصصی دیگری اعزام میکنند.
کووید-۱۹ از مادر باردار به نوزاد منتقل می شود؟
گلپیرا با بیان اینکه اینطور نیست که در زمان تولد، بیماری کووید-۱۹ از مادر مبتلا به نوزاد منتقل شود، گفت: در عین حال در بیمارستانها نیز مراقبتهایی برای مادر باردار و نوزاد بر اساس پروتکلها انجام میشود و مشکلی ایجاد نمیشود.
بیمارستانهای دولتی موظفند مادران باردار کرونایی را بستری کنند
در همین زمینه دکتر فرح بابایی، رئیس اداره مامایی معاونت درمان وزارت بهداشت با بیان اینکه تمام بیمارستانهای دولتی در کشور بیماران مبتلا به کووید-۱۹ را میپذیرند، گفت: بر همین اساس هم تمام بیمارستانهای دولتی ما در سراسر کشور، مادران باردار مبتلا به کووید-۱۹ را بستری میکنند. از ابتدای بروز کرونا در کشور تاکنون تمام بیمارستانهای دولتی موظف بودند که بیماران کرونایی از جمله مادران باردار مبتلا به کرونا را پذیرش و بستری کنند و این اقدام را هم انجام دادند و خدماتدهی کردهاند.
چرا بیمارستان های خصوصی مادران باردار کرونایی را نمی پذیرند؟
وی افزود: البته ممکن است بیمارستانهای خصوصی مادران باردار مبتلا به کووید-۱۹ را نپذیرند. آن هم شاید به این دلیل باشد که امکانات مورد نیاز را نداشته باشند و اگر بیمار نیازمند خدمات ویژهای شد، نتوانند این خدمات و امکانات را به مادران ارائه کنند، اما بیمارستانهای دولتی به صورت تمام وقت در خدمت مردم بوده و ارائه خدمت کردهاند.
مدت بستری مادران باردار کرونایی در بیمارستان
بابایی با بیان اینکه مدت بستری در مادران باردار مبتلا به کووید-۱۹، متفاوت است، ادامه داد: پروتکلهای وزارت بهداشت برای همه بیمارستانها ارسال شده است. در مادران باردار مبتلا به کرونا نیز میزان بستری بسته به وضعیت بیمار، شدت بیماری و وضعیت بیماریهای زمینهای که ممکن است داشته باشد، متفاوت است. برخی مادران باردار ممکن است، دو ماه بستری بوده و بعد بهبود یافته و ترخیص شده و برخی هم یک هفته بستری بوده و بهبود یافته و ترخیص شده است. بنابراین به شدت بیماری بستگی دارد.
جزییات نحوه مراقبت از مادران باردار کرونایی در بیمارستانها
گفتنی است که در نامه دکتر علیرضا رییسی-معاون بهداشت وزارت بهداشت در تاریخ ۲۱ اسفند ماه ۱۳۹۸ خطاب به روسای دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور بر الزام حضور متخصص زنان بر بالین مادران باردار مشکوک یا مبتلا به کووید-۱۹ که در بیمارستانها بستری شدهاند، تاکید شده بود.
رییسی در این نامه شرایط مراقبت از مادران باردار مشکوک یا مبتلا به کرونا را اعلام کرده است که جزییات آن در ادامه می آید:
«- علاوه بر برنامه حضور متخصصین زنان مقیم یا آنکال اول، برنامه آنکال دوم زنان و زایمان در اختیار بلوک زایمان و همه بخشهای مرتبط و ستاد هدایت قرار گیرد.
- برنامه ویزیت روزانه متخصصین زنان برای مراکز ارجاعی که در آنها مادران باردار مبتلا یا مشکوک بیماری کووید- ۱۹ بستری میشوند، مشخص و اعلام شود و ویزیت روزانه صبحگاهی مطابق این برنامه انجام شود.
- مطابق دستورالعملهای ابلاغ شده سلامت مادران در مورد مدیریت درمان مادران بستری باردار تا ۴۲ روز پس از زایمان، ویزیت اولیه این گروه از مراجعین در کلیه مراکز توسط کشیک متخصص زنان حداکثر تا ۳۰ دقیقه پس از بستری انجام شود و مشاهدات و دستورات در پرونده توسط ایشان ثبت شود.
- در بیمارستانهای آموزشی ویزیت اولیه باید حداکثر تا ۳۰ دقیقه پس از بستری توسط دستیاران زنان سال سه و چهار انجام پذیرد و متعاقبا بر اساس شرایط بیمار، اتندینگ کشیک یا آنکال بر بالین بیمار حاضر شوند. در صورت عدم حضور اتندینگ کلیه اقدامات و نظرات ایشان به عنوان دستورات تلفنی توسط دستیاران سال بالا با درج تاریخ و ساعت در پرونده بیمار ثبت شود.
- برنامهریزی جهت نحوه مدیریت روند بستری یا ختم بارداری و روش آن برای مادران فوق باید با حضور متخصص زنان با طرح در کمیته بیمارستانی چند رشتهای ذکر شده در اطلاعیه ۰۳ انجام شود.
- بستری مادر مشکوک یا مبتلا به بیماری کووید-۱۹ در بخش اتاق زایمان باید به اطلاع متخصص اطفال / فوق نوزادان رسانده شود.
- حضور متخصص زنان در بیمارستانهای غیر آموزشی و حداقل دستیار زنان و زایمان سه یا چهار در بیمارستان آموزشی بعد از ورود بیمار به فاز فعال زایمان و هنگام زایمان طبیعی مادران مشکوک یا مبتلا به بیماری کووید-۱۹ الزامی است.
- به هنگام زایمان (زایمان طبیعی یا سزارین) متخصص اطفال / فوق نوزادان باید حضور داشته باشند.
- در موارد زایمان طبیعی یا هر مداخله جراحی برای این گروه از مادران، با عنایت به فاصله فیزیکی خیلی کم بین مادر باردار و تیم درمانی، پوشش محافظتی ارائه دهندگان خدمت باید کامل و مشابه تیم در معرض ترشحات راه هوایی باشد.
- در زمان ترخیص این گروه از مادران (باردار یا پس از زایمان)، ارائه آموزشهای مراقبت در منزل به ایشان و خانواده الزامی است.»