سقوط کنگره؛ ادامه نشانه‌های افول آمریکا

چهارشنبه 17 دی ماه پس از سخنرانی "دونالد ترامپ" رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در جمع هواداران خود، معترضین به نتیجه انتخابات، به ساختمان کنگره که نمایندگان در آن مشغول تأیید نتیجه انتخابات ریاست جمهوری این کشور بودند، حمله و آنجا را غارت کردند. این آشوب به طور گسترده‌ای در رسانه‌های جهان پخش و واکنش‌های بسیاری را به ویژه در میان مقام‌های آمریکایی به همراه داشت. آن‌ها ضمن ابراز تأسف درباره «وجهه آمریکا»، ترامپ را مسئول این آشوب و خشونت توصیف کردند. در این نوشتار با توجه به این رخداد سعی شده برخی از مهم‌ترین نشانه‌های افول این کشور مورد بررسی قرار گیرد.

افول آمریکا

حوادث چهارشنبه 17 دی‌ماه آمریکا که با کشته شدن حداقل 5 نفر و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم آمریکا همراه بود بیش از هر چیز دیگر نشان از چهره واقعی این روزهای آمریکا داشت. مقام معظم رهبری 29 بهمن ماه 1398 در سخنرانی خود در دیدار با مردم مردم استان آذربایجان شرقی فرموده بودند: «همچنان‌که شکوه و جلال کشتی معروف تایتانیک مانع از غرق شدن آن نشد، تلاش برای آرایش ظاهر آمریکا و شکوه و جلال آن نیز مانع از غرق شدنش نیست و آمریکا غرق خواهد شد». حال و پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در این کشور که در نهایت منجر به تسخیر کنگره توسط مردم معترض شد نشانه‌های افول و نابودی این به ظاهر قدرت جهانی نمایان‌تر شده که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
 الف) سقوط اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل: تا 10 سال پیش بسیاری از کارشناسان اقتصادی میزان تأثیرگذاری آمریکا در اقتصاد جهانی را 40 درصد عنوان می‌کردند، اما امروزه این آمار به 20 درصد نزدیک شده است. صاحب‌نظران اقتصادی خیزش قدرت‌های نوظهور اقتصادی مانند چین و‌ هند را نشانه‌ای آشکار برای پایان برتری آمریکا در اقتصاد جهانی تلقی می‌کنند. در همین رابطه "جان ایکنبری"، استاد علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه پرینستون آمریکا معتقد است «عصر آمریکایی رو به پایان و نظم شرقی در حال جایگزینی است». در داخل آمریکا نیز عدالت اقتصادی وجود ندارد به طوری که "نوام چامسکی" استدلال می‌کند «در ایالات متحده بیش از 80 درصد مردم نظام اقتصادی خود را ذاتاً ناعادلانه و نظام سیاسی را فریب‌کار و در خدمت «منافعی خاص» و نه منافع مردم می‌دانند».
ب) فروپاشی اعتماد مردم آمریکا به حکومت خود: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا سبب شد جامعه آمریکایی با شکاف عمیقی مواجه شود. طرفداران هر دو حزب جمهوری‌حواه و دموکرات نسبت به آرای انتخاباتی خود به شدت نگران بودند و بسیاری از آن‌ها در این دوره به صورت آشکار از تقلب گسترده در سیستم انتخاباتی آمریکا سخن می گفتند. در این دوره از انتخابات اعلام رسمی تقلب توسط شخص رئیس جمهور، دموکراسی ایالات متحده را زیر سؤال برد. حمله معترضان به کنگره که مهد دموکراسی این کشور محسوب می‌شود، نشان داد مردم این کشور به هیچ وجه دموکراسی آمریکایی را قبول ندارند.
ج) افول قدرت نرم و سخت آمریکا: در خصوص افول قدرت نرم امریکا باید گفت این کشور در گذشته به راحتی می‌توانست اکثر کشورهای جهان را در لشکرکشی‌های خودش همراه سازد. به عنوان مثال در سال 2003 آمریکا در لشکرکشی به منطقه غرب آسیا به راحتی توانست به جز چند کشور، کل دنیا را با خود متحد سازد، اما امروزه دیگر این توان را ندارد. شاهد این موضوع را نیز در فعال‌سازی مکانیزم ماشه علیه جمهوری اسلامی ایران دیدیم، جایی که هیچ یک از اعضای شورای امنیت سازمان ملل جز کشور ذره‌ای دومینیکن حاضر به همراهی با آمریکا نشد. در خصوص کاهش قدرت سخت آمریکا نیز همین بس که جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به اقدام تروریستی آمریکا در به شهادت رساندن سردار سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی، پایگاه نیروهای آمریکایی در عراق را موشک‌باران کرد، ولی آمریکا هیچ واکنشی نتوانست از خود بروز دهد و معنای این عدم واکنش چیزی جز پایان ابر قدرتی ایالات متحده محسوب نمی‌شود.
با توجه به موارد ذکر شده بالا تشبیه زیبای مقام معظم رهبری از آمریکا که در ابتدای این نوشتار به آن اشاره شد به خوبی نمایان می‌شود. مقام معظم رهبری فرمودند: «همچنان‌که شکوه و جلال کشتی معروف تایتانیک مانع از غرق شدن آن نشد، تلاش برای آرایش ظاهر آمریکا و شکوه و جلال آن نیز مانع از غرق شدنش نیست و آمریکا غرق خواهد شد».


منبع: کانال تلگرامی مصباح سیاست

مسعود پورعلی، کارشناس ارشد علوم سیاسی
T.me/shamsa1395