حدود ۲۰ روز از آزادسازی سهام عدالت گذشته است و مشمولان فرصت دارند تا هشتم خردادماه در مورد نحوه مدیریت خود، تصمیم بگیرند. بر این اساس مهمترین سؤال سهامداران این است که مزایای روش مستقیم و غیر مستقیم چیست؟
درصورت انتخاب آزادسازی به روش مستقیم، مالکیت و مدیریت سهام عدالت به صورت مستقیم و بدون واسطه به سهامدار سهام عدالت، تخصیص و انتقال خواهد یافت. به عبارت دیگر، به میزان سهام تخصیص یافته به هر فرد در شرکتهای سرمایهپذیر سهام عدالت و به تناسب ارزش مقطع واگذاری، تعدادی از سهام ۳۶ شرکت بورسی تخصیص خواهد یافت.
علاوهبر آن، به ازای سهام شرکتهای غیربورسی سرمایهپذیر سهام عدالت، سهام شرکتهای سرمایهگذاری استانی را نیز دریافت خواهند کرد. در این حالت مسئولیت حفظ، نگهداری و مدیریت سهام اختصاص یافته به عهده سهامدار بوده ولی قابلیت نقل و انتقال سهام مزبور به غیر و فروش آن بر اساس محدودیتهای زمانی شورای عالی بورس صورت خواهد گرفت.
سهام داران میتوانند دو ماه پس از تاریخ انتخاب روش مذکور با مراجعه به سامانه سجام به نشانی sejam.ir از تعداد سهام تخصیص یافته نزد شرکتهای سرمایهپذیر سهام عدالت مطلع شوند.
افرادی که روش مستقیم را انتخاب کردهاند، سهام شرکتهای بورسی تخصیص یافته روی کد بورسی خودشان منتقل میشود.
درصورت انتخاب آزادسازی به روش غیر مستقیم، مالکیت و مدیریت سهام عدالت، از طریق شرکتهای سرمایهگذاری استانی ساماندهی خواهد شد و سهامدار حق انتقال به غیر و دخل و تصرف در آن را نخواهد داشت. در این روش سود یا زیان قابل تخصیص به سهامدار براساس نحوه عملکرد شرکتهای سرمایهگذاری استانی تعیین و تخصیص پیدا خواهد کرد.
با این تفویض اختیار، سهام شرکتهای سرمایهپذیر سهام عدالت متعلق به سهامدار توسط شرکتهای سرمایهگذاری استانی ساماندهی خواهد شد.
افرادی که روش غیرمستقیم را انتخاب کردهاند، سهامدار شرکتهای سرمایهگذاری استانی خواهند بود. قرار است شرکتهای سرمایهگذاری استانی در بازار سرمایهپذیرش شوند و سهام این شرکتها خرید و فروش واقع شود. بنابراین این افراد میتوانند نسبت به فروش سهام خود در شرکتهای سرمایهگذاری استانی اقدام کنند. در مورد اینکه چه تضمینی وجود دارد که در روش غیرمستقیم شرکتهای استانی دارایی سهامدار را حفظ و افزایش دهند، باید گفت این موضوع به نحوه عملکرد و میزان موفقیت یا عدم موفقیت مدیران شرکتهای سرمایهگذاری بستگی دارد.
علی قربانی کارشناس مسائل اقتصادی در گفتوگو با خبرگزاری مهر درباره عدم توزیع عادلانه این سهام اظهار داشت: هدف، پرداخت این سهام به دهکهای پایین درآمدی بود اما در واقعیت بهدلیل ضعف مکانیزم شناسایی دهکهای درآمدی این تعداد تبدیل به ۵۰ میلیون ایرانی شد. یعنی ۵۰ میلیون ایرانی مالک ۶۰ شرکت شدند.
وی با اشاره به مالکیت سهام عدالت توسط برخی از مسئولین، گفت: به نظر میرسد آن هدف اولیه محقق نشد؛ این ۵۰ میلیون نفر چگونه شناسایی شدهاند که فلان نماینده مجلس هم برگه سهام عدالت دارد؟ بنده با اطلاع موثق عرض میکنم که بسیاری از مسئولین بلندپایه کشور نیز سهام عدالت دارند اما در مقابل بسیاری از افراد مستحق، سهام عدالت ندارند.