شرایط ارتقا پایه نظام مهندسی از 3 به 2؛ راهنمای کامل سنوات، دوره‌های آموزشی و مدارک

قبولی در آزمون نظام مهندسی و گرفتن پروانه پایه سه، تازه شروع مسیر است و از این مرحله به بعد با کسب تجربه می‌تواند پایه پروانه را ارتقا دهید. طبق ماده ۱۱ آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی، پروانه اشتغال در چهار درجه صادر می‌شود: پایه سه، پایه دو، پایه یک و ارشد. برای رسیدن از پایه ۳ به پایه دو، برخلاف پایه ۳ که با شرکت در آزمون نظام مهندسی و قبولی در آن به دست می‌آید، دیگر نیازی به شرکت در آزمون ورودی نیست؛ ملاک اصلی ترکیبی از گذر زمان و گذراندن دوره‌های آموزشی مصوب است.

شرط اول: سنوات از زمان صدور پروانه

سنوات لازم برای ارتقا پایه نظام مهندسی از ۳ به ۲، چهار سال است:

این مدت از تاریخ صدور پروانه پایه سه محاسبه می‌شود، نه از تاریخ آزمون نظام مهندسی که در آن قبول شده‌اید؛ این دو تاریخ می‌توانند چند ماه تا سه سال (به‌اندازه مدت اعتبار قبولی آزمون) با هم فاصله داشته باشند، چون از قبولی تا صدور پروانه نیز مدتی طول می‌کشد. پس از گذشت چهار سال از تاریخ صدور پروانه، به شرط گذراندن دوره‌های آموزشی ابلاغی، می‌توانید درخواست ارتقا بدهید. اگر چند صلاحیت داشته باشید این سنوات چهار ساله برای هر کدام جداگانه محاسبه می‌شود؛ ممکن است در یکی زودتر از دیگری واجد شرایط ارتقا شوید.

سنوات لازم برای ارتقای پایه از ۲ به ۱، پنج سال است:

این مدت زمان نیز باید از تاریخ صدور پروانه پایه دو سپری شود.

اما ارتقا از پایه یک به ارشد متفاوت است؛ نه دوره‌ای لازم دارد نه آزمون داخلی برگزار می‌شود. پس از گذشت شش سال از اخذ پروانه پایه یک (یا اگر ۱۸ سال از تاریخ مدرک کارشناسی گذشته باشد)، پایه ارشد به‌صورت خودکار و سیستمی در سامانه نظام مهندسی لحاظ می‌شود؛ نکته جالب این‌جاست که این پایه حتی روی خودِ پروانه هم درج نمی‌شود.

شرط دوم: گذراندن دوره‌های آموزشی مصوب

دوره‌های آموزشی ارتقا پایه نظام مهندسی، بر اساس رشته و صلاحیت شما تعیین می‌شوند؛ از عمران و معماری گرفته تا شهرسازی، نقشه‌برداری، ترافیک و تاسیسات، هر رشته-صلاحیت فهرست دوره‌های تخصصی خودش را دارد. هدف اصلی از برگزاری برخی از این دوره‌ها ارتقا و به‌روزرسانی دانش مهندسان با توجه به تغییرات و ویرایش‌های مباحث و قوانین است.

برای نمونه، ممکن است برای ارتقا پایه سه به دو در صلاحیت اجرای عمران و معماری، لازم باشد در دوره‌هایی مثل «نظام برنامه‌ریزی و کنترل پروژه» یا «روش‌های ساخت و فناوری‌های نوین در اجرا» شرکت کنید. در سایر رشته‌ها هم دوره‌هایی متناسب با همان تخصص برای تمدید یا ارتقا پروانه تعریف شده است.

در نظر داشته باشید که گواهینامه هر دوره فقط تا سه سال از تاریخ صدور معتبر است. اگر دوره را زودتر از موعد بگذرانید و مدت‌ها بعد برای ارتقای پروانه اقدام کنید، ممکن است لازم باشد دوباره در همان دوره شرکت کنید.

مراحل ثبت درخواست ارتقای پروانه

بعد از جمع‌شدن سنوات و دوره‌ها، ثبت درخواست کاملاً غیرحضوری و از طریق دو سامانه انجام می‌شود:

1.     ابتدا باید عضویت خود در سازمان نظام مهندسی استان را از طریق سامانه ims.irceo.ir تمدید کنید (اگر عضویت‌تان همچنان معتبر باشد، نیازی به این مرحله نیست).

2.     سپس باید وارد سامانه سپامک (spamak.mrud.ir) شوید، گزینه «تمدید و تغییرات پروانه اشتغال به کار» را انتخاب کنید و تیک «ارتقا پایه» را فعال کنید.

3.     مراحل هشت‌گانه سامانه را طی کنید: ثبت اطلاعات مالیاتی (کد آیسیک، طبق ماده ۱۸۶) و پرداخت حق تمبر، بارگذاری مدارک تحصیلی، بارگذاری گواهی دوره‌های آموزشی گذرانده‌شده (اسکرین‌شات از سامانه ims یا سازمان استان کافی است)، بارگذاری سایر مدارک هویتی و در نهایت پرداخت هزینه صدور.

پس از تایید کارشناسان، پروانه جدید به‌صورت الکترونیکی در سامانه سپامک صادر می‌شود؛ باید فایل آن را دانلود کرده و به سازمان نظام مهندسی استان تحویل دهید تا در سوابق سازمان هم ثبت شود.

ارتقا را با تمدید پروانه اشتباه نگیرید

طبق ماده ۲۲ آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی، جدا از بحث ارتقای پایه، پروانه اشتغال هر سه سال باید تمدید شود، حتی اگر قصد ارتقای پایه نداشته باشید. برای تمدید هم باید دوره‌های آموزشی مشخصی را پشت سر بگذارید. دوره‌های تمدید پروانه هم ثابت نیستند و می‌توانید فهرست دقیق و به‌روز دوره‌ها را در سامانه ims مشاهده کنید یا جزئیات تکمیلی را از سامان استان خود جویا شوید.

مسیر تمدید پروانه اشتغال هم از سامانه سپامک عبور می‌کند و تمدید و ارتقای پایه هر دو زیر یک منو قرار دارند و می‌توانید هرکدام یا هر دو را همزمان انتخاب کنید.

جمع‌بندی

ارتقا پایه نظام مهندسی از ۳ به ۲ نیاز به دو شرط همزمان دارد: گذشت چهار سال از تاریخ صدور پروانه پایه سه و گذراندن دوره‌های آموزشی مصوب همان رشته و صلاحیت. فرآیند ثبت درخواست کاملاً آنلاین است، اما باید زمان‌بندی را رعایت کنید و به موقع وارد عمل شوید.

گواهی دوره‌ها فقط سه سال اعتبار دارد و ممکن است تا موعد ارتقا از اعتبار ساقط شود. از طرفی

فرایند ارتقای پروانه شامل چند مرحله است (تمدید عضویت، بارگذاری چند نوع مدرک، پرداخت‌های جداگانه) و باید با در نظر گرفتن احتمال خطا، زمان کافی را در نظر بگیرید. بهترین حالت این است که حدود یکی دو سال مانده به تکمیل سنوات، دوره‌ها را بگذرانید و مدارک را آماده نگه دارید تا درست زمانی که ۴ سال تکمیل شد، بدون معطلی اقدام کنید.