۱. پرخوری و اضافه وزن
عید با توجه به آن همه شیرینی و آجیل و پرخوری و کمتحرکی سنتیاش، فرصتی است برای مبتلاشدن به اضافه وزن! اما نه لزوما؛ یعنی میتواند اینگونه هم نباشد. اما چگونه؟
کوچککردن بشقابی که در آن غذا میخورید و آشتی با سبزیجات و میوهها میتواند از عادتهایی باشد که در سال جدید آن را شروع کنید و در بقیه سال ادامه دهید. در روزهای تعطیل بسیاری از کتابفروشیها باز و اتفاقا خلوتتر از روزهای دیگر سال هستند. به جای اینکه در خانه بنشینید و پای تلویزیون بخورید و بخوابید به کتابفروشی بروید، کتابی انتخاب کنید و بخوانید و فضای این روزها را تغییر دهید. اگر میل ندارید، چرا شیرینی برمیدارید و آن را دستخورده میکنید؟ چرا میوه پوست نمیکنید و نمیخورید؟ اگر قرار است در یک روز خانه چند نفر بروید، برنامهریزی کنید که مثلا در خانه یکی میوه و در خانه دیگری شیرینی بخورید. به هر حال هر صاحبخانهای دوست دارد از مهمانش پذیرایی کند و از اینکه لب به هیچ چیز نزند، خوشش نمیآید. اگر میزبان هستید هم تعارفکردن زیادی به دیگران را که باعث عذاب دادن آنهاست، کنار بگذارید. هرکس اندازه معده خودش را بهتر میداند! با این تعارفها فقط باعث دستخورده شدن و اضافه ماندن غذاها و میوه و شیرینی و آجیل میشوید.
۲. مشاجره خانوادگی
مشاجرههای خانوادگی در ایام عید معمولا به این دلیل پیش میآید که مثلا شما بهعنوان پدر یا مادر خانواده میخواهید به مهمانی بروید اما پسر یا دخترتان دوست ندارد شما را همراهی کند. گاهی هم مشاجرههایی بین همسران بر اثر خانهنشینی مردها در ایام تعطیل نوروز بهوجود میآید.
خون و خونریزی راه نیندازید! اگر میتوانید، با یکدیگر درباره موضوعهای اختلافبرانگیز صحبت کنید؛ مثلا از فرزندتان بخواهید دلایلش را بگوید و شما هم دلایلتان را بگویید و با همدیگر تصمیم بگیرید چه کنید. در موارد اختلافنظر با همسرتان نیز میتوانید از کمی صبوری، پیادهروی و سرگرم کردن خود با کتاب یا مرور گذشتههای خوب با همدیگر، کمک بگیرید.
۲. مشاجره خانوادگی
مشاجرههای خانوادگی در ایام عید معمولا به این دلیل پیش میآید که مثلا شما بهعنوان پدر یا مادر خانواده میخواهید به مهمانی بروید اما پسر یا دخترتان دوست ندارد شما را همراهی کند. گاهی هم مشاجرههایی بین همسران بر اثر خانهنشینی مردها در ایام تعطیل نوروز بهوجود میآید.
خون و خونریزی راه نیندازید! اگر میتوانید، با یکدیگر درباره موضوعهای اختلافبرانگیز صحبت کنید؛ مثلا از فرزندتان بخواهید دلایلش را بگوید و شما هم دلایلتان را بگویید و با همدیگر تصمیم بگیرید چه کنید. در موارد اختلافنظر با همسرتان نیز میتوانید از کمی صبوری، پیادهروی و سرگرم کردن خود با کتاب یا مرور گذشتههای خوب با همدیگر، کمک بگیرید.
۴. افسردگی تعطیلات
افسردگی تعطیلات یکی از انواع نسبتا رایج افسردگی است که علل و عوامل متعددی دست به دست هم میدهند تا این نوع از افسردگی بروز کند؛ از اختلال خواب و خوراک در این ایام گرفته تا نشستن پای تلویزیون و افراط در استراحت، کمتحرکی و بیکاری و...
پیادهروی، بودن در بین افراد مثبت و تغییر نگرش، میتواند به شما کمک کند تا دچار این آفت نشوید. خلوتکردن با آفریدگار و دعا و شکرگزاری از سالم بودن و فکر کردن به برخورداریهای زندگی (داشتن پدر و مادر یا همسری خوب، تحصیلات و...) نیز میتواند تاثیرگذار باشد.
۵. سفر و تصادفهای جادهای
آمار تصادف در زمان تعطیلات بسیار بالا میرود و متاسفانه بسیاری در پایان این روزها بر اثر اشتباه خود یا دیگری عزیزی را از دست میدهند.
بیایید امسال کمی رفتار و شیوه رانندگیمان را تغییر دهیم و در یک کلام بافرهنگتر رانندگی کنیم. اگر به مسافرت میروید یا حتی در شهر رانندگی میکنید، در این روزهای آرام و خلوت بهاری -البته اگر ساکن شهرهای دیدنی نباشید- سعی کنید بهتر رانندگی کنید، بین خطوط برانید، کمتر بوق بزنید، به عابرهای پیاده اجازه عبور از خیابان بدهید و به اتومبیلی که پشتسر شماست، اجازه بدهید از شما جلو بزند. تمرین آرامش کنید و به خود بگویید که میتوانید رانندگی بهتر و اعصاب آرامتری داشته باشید و به جای آن جان کسی را به خطر نیندازید.
۶. عادت به استراحت و تنبلی
یکی دو هفته تعطیل کردن کسب و کار و مشغول شدن به استراحت یا مسافرت در این ایام میتواند بعضیها را تنبل کند و باعث شود آنها بعد از سپری شدن تعطیلات نیز تا مدتها احساس کرختی و بیحالی کنند.
در تعطیلات، کارهای عقبافتادهتان را نیز انجام دهید؛ کتابهای نخواندهتان را بخوانید و تا میتوانید، به همدیگر کمک کنید. درست است که به مهمانی رفتهاید اما گاهی لازم است از جایتان بلند شوید و به صاحبخانه کمک کنید مخصوصا اگر میزبان سن و سال بالایی دارد و در خانه تنهاست. این شامل مواقعی که به خانه اقوام نزدیک میروید هم میشود. در خانه میتوانید در کنار همسرتان با هم ظرف بشویید، گاهی جاروبرقی را از دست همسرتان بگیرید و خودتان جارو بکشید. این قبیل کارها نه تنها فضای خانه را شادتر میکند، بلکه به بچهها یاد میدهد که کار خانه مختص خانمها نیست.
۷. غیبت و بدگویی
یکی از عارضههای رایج گپ و گردهمایی?های خانوادگی در دیدوبازدیدهای نوروزی این است که گاهی اوقات این مهمانیها تبدیل میشود به محلی برای غیبت و بدگویی.
درست است که رفتار بعضیها واقعا بد و آزاردهنده است و با رفت و آمد در ایام عید این رفتار پررنگتر و آزاردهندهتر به نظر میرسد، اما سعی کنید تا جایی که میشود، نکتههای مثبت را در وجود دیگران پیدا کنید و بپذیرید که همه مثل ما نقطه ضعفهایی دارند. سعی کنید پشتسر کسی در مهمانیها، مخصوصا جلوی بچهها حرف نزنید. این بدگوییها و حتی انتقادهای مشفقانه گاهی میتواند با یک کلاغ چهل کلاغ شدن آتش یک جنگ را روشن کند. به جای این کار بیهوده، خلاقیت به خرج دهید؛ مهمانی برتر، چهره خوب عید و بچه ممتاز خانواده و... را تعیین کنید. مسابقه بگذارید و روز خاصی مثل سیزدهبدر به برندگان فامیل جایزه کوچکی بدهید.
۸. بحث و مرافعه
این روزها موضوع برای بحث زیاد است؛ از اقتصاد و بالا پایین شدن دلار گرفته تا وضعیت آب و هوا و در همه این موارد هم میتواند اختلافنظر وجود داشته باشد.
این قبیل بحثهای اختلافبرانگیز را کنار بگذارید و اگر حدس میزنید بحثی باعث ناراحتی، درگیری و کدورت میشود، واردش نشوید و موضوع را تغییر دهید. مشکلات وجود دارد، ناراحتیها وجود دارد اما بهتر است به جای گلهکردن و غرزدن و... به یکدیگر امیدواری بدهید و در جمعهای خانوادگی سعی کنید افرادی را پیدا کنید که با کمک مادی و معنوی آنها بتوانید مشکلات دوست یا یکی از اقوام را حل کنید. شاید کسی در جمع خانواده شما باشد که امسال در زندگی مادی و خانوادگیاش با مشکل روبرو شده باشد، چرا از این فرصت استفاده و راهحل مناسب را با کمک دیگران پیدا نکنید؟
۹. افراط تلویزیونی
این آفت تنها شامل حال شما که پدر خانواده هستید و مدام میخواهید اخبار را بررسی کنید و صدای دیگران را درمیآورید، نمیشود. افزایش برنامههای سرگرمکننده تلویزیون در تعطیلات نوروزی گاهی باعث میشود که بعضیها یادشان برود از این ایام باید برای دور هم بودن و همنشینی و همفکری هم استفاده کرد، نه فقط برای تفنن و سرگرمی.
شاید بعد از خاموشکردن تلویزیون بد نباشد که کودکتان را هم از پای کامپیوتر بلند کنید و زمانی را برای با هم بودن بگذرانید. با همسر، دوستتان و کودکتان صحبت کنید. از آرزوها و بیمهایتان بگویید. معذرتخواهی کنید. رفتن به پارک، سینما و خرید یک بستنی میتواند بچهها و حتی خودتان را شاد کند. بد نیست از بچهها هم بخواهید جایشان را با شما عوض کنند؛ یعنی مثلا آنها پدر یا مادر شوند و شما کودک و در میان این بازی، خود را از نگاه آنها ببینید. حواستان باشد مدام موضعگیری نکنید و هی نگویید نه، این من نیستم!
۱۰. اختلال خواب
یکی دیگر از عارضههای رایج در تعطیلات نوروزی، به هم ریختن ساعت خواب است که آن هم از تعطیلات طولانی کسب و کار و درس و دانشگاه ناشی میشود.
در این ایام خواب ما هم به هم میریزد اما نباید چنین اتفاقی هر شب بیفتد. بهتر است خواب خود و خانوادهتان را تنظیم کنید و اگر قرار است به مهمانی طولانی بروید یا مهمان برایتان بیاید حتی فاصله زمانی بین این مهمانیها بگذارید. سعی کنید کمتر شبها پای اینترنت بنشینید و بدانید به هم ریختن برنامه خواب راحت و به روال برگردان آن به همان اندازه سخت است.
۱۱. عیدی و کم و زیادش
عیدی دادن و گرفتن، رسم دلپذیری است اما گاهی همین رسم دلپذیر باعث بروز دلخوری و بحث بین اعضای خانواده میشود.
اگر حد و حدود عیدیهایتان را با همفکری تعیین کنید و بودجهتان را در نظر بگیرید و به این مساله فکر نکنید که دیگری به فرزند شما چقدر عیدی داده یا نداده، میتوانید در دام این قبیل آفات هم نیفتید.
۱۲. بیخیالی
در این ایام بعضی از ما گاهی اوقات دچار انواعی از بیخیالی میشویم که باید جلوی آنها را بگیریم؛ از بیخیالی در مورد بیماریها و رژیمهایی که داریم گرفته تا بیخیالی درباره درس و مدرسه و...
اگر فشار خون یا دیابت دارید، فشار و قند خودتان را مرتب بررسی کنید و به هیچوجه به بهانه اینکه عید است، آن را فراموش نکنید. برای درس بچهها هم برنامهریزی کنید تا در روزهای آخر تعطیلات، آنها را با حجم زیاد انتقادهایتان
۱۳. کمتحرکی و تعطیلی ورزش
یکی دیگر از معایب این روزها تعطیل شدن ورزش به علت مسافر بودن یا تعطیلی درس و دانشگاه یا داشتن مهمان است که نتیجهاش چیزی نیست جز اضافه وزن، کرختی و افسردگی. اما این مساله راهحل دارد. میپرسید چه راهحلی؟ ادامه این مورد را بخوانید.
اگر خانه کسی که میخواهید به دیدنش بروید نزدیک است، چرا قدمزنان نروید و از هوای بهاری استفاده نکنید؟! با این کار هم شادابتر میشوید، هم میتوانید با اضافه وزنی که احتمالا این روزها پیدا کردهاید، مقابله کنید. در میان راه هم میتوانید با یکدیگر حرف بزنید. به پیادهروی بردن مهمانهایی که از شهر دیگر آمدهاند (مخصوصا همراه با بچهها) راه دیگری است که هم به سلامت خودتان منجر میشود و هم بچهها را شاد میکند.