همواره انسان بدنبال کسب حس اعتمادبه نفس بوده که ظاهر هرشخص نقش اساسی در ایجاد این حس دارد واز سالیان بسیار دور داشتن موهای انبوه وزیبا نشانه ای از اعتماد به نفس وزیبایی بشمار می رود. ۲۰تا ۳۰ درصدآقایان دچارطاسی سر می باشند وتعدادبسیارزیادتری درمرحله از دست دادن موهای خودمی باشند ونه تنها آقایان بلکه خانم ها نیزکم وبیش به این عارضه گرفتار می باشند. علل ریزش مو: اشخاصی که حجم وتراکم موهایشان طبیعی است ازدست دادن روزانه بطور متوسط ۵۰تارمو امری طبیعی قلمدادمی شود. ریزش موها بصورت دوره ای می تواند کاهش یا افزایش داشته باشد مثلا درفصل پائیز شاهدافزایش ریزش موها بصورت طبیعی می باشیم.
عوامل موثردرافزایش ریزش موهامتعدد می باشدکه برخی از آنها شامل:
کمبودویتامین – کم خونی – بیماریهای تیروئیدی – کمبودآهن – اختلالات گردش خون – بیماریهای روانی واسترس – زایمان وشیردهی – بیماریهای قارچی پوست ومو – شیمی درمانی – مصرف داروها و آسیب موها در اثر عوامل فیزیکی (ناشی از کشش زیادومحکم بافتن موها) ویاعوامل شیمیایی (رنگ ،دکلره ،...) ولیکن شایعترین علت ریزش در خانم ها وآقایان نوع موروثی یا همان ژنتیکی می باشد که اصطلاحا به آن (Androgenic Alopecia) گفته می شود.
دربدن هورمونی وجود دارد بنام تستوسترون ( (Testostroneکه این هورمون تحت تاثیرآنزیمی بنام (۵a- Reductase) بهDihydro Testosterone (DHT) تبدیل می شود که درنهایت این DHT تولید شده با اثر برروی فولیکول موباعث ریزش موها می شود مطابق شکل زیر : در خانم ها عدم تعادل بین هورمونهای مردانه و زنانه می تواند آغازگرریزش موها باشد ولیکن اغلب ممکن است هیچ علائم کلینیکی ویا آزمایشگاهی دال بربالابودن هورمون جنسی مردانه (آندروژن) رانشان ندهند که دراین دسته حساسیت بیش ازحدنسبت به آندروژنها ویاتعدادبیش ازحدگیرنده های موجوددرفولیکول های مو می تواند مسبب ریزش مو باشد. ازدیدگاه یک پزشک متخصص پیوندمو انواع طاسی ها چه درخانم هاوچه درآقایان بطورموفقیت آمیزی قابل درمان است ووجودبیماریهای زمینه ای قطعا نمی تواند مانعی برای انجام کاشت موی طبیعی باشد (به استثناء بیماریهای ناشی ازاختلال سیستم ایمنی) ولی درمان اینگونه بیماریها قبل و بعدازانجام عمل کاشت مو ضروری بنظر می رسد.
پیوند یا کاشت مو چیست ؟
درحال حاضرتنها راه درمان وترمیم موهای ازدست رفته استفاده از پیوندموی طبیعی است که این پیونددرنواحی مختلف ازجمله(سر – ابرو – ریش – سبیل – مژه – نواحی اسکار) قابل انجام است. کاشت مواولین بار درسال ۱۹۳۹توسط پزشک ژاپنی آقای دکتر Dr.Okuda مطرح وسپس درسال ۱۹۵۹توسط پزشک آلمانی Dr.Orentreich عملی گردید. درسالهایی که گذشت تجارب وروش های متعددی موردآزمایش قرارگرفت ودرنهایت امروزه بابهرگیری ازتکنولوژی جدید از دسته های کوچکترمو موسوم به میکروگرافت (micrograft) استفاده می شودکه سبب نتایج رضایت بخش وظاهری طبیعی شده است وامری که تاچندی پیش حتی تصورش هم دشواربودامروزه تبدیل به یکی ازاعمال جراحی سرپایی وبسیار سبک شده است که برپایه برداشت سالم ریشه های موی شخص وکاشت آنها درنقاط مورد نظر استوار می باشد. واکنش فولیکول(پیاز) موهای موجوددرنقاط مختلف سر نسبت به عوامل آندروژنیک (هورمونی - ارثی) یکسان نمی باشد وموهای موجود درنواحی جلوووسط سرنسبت به عوامل فوق حساس بوده ودچار ریزش می شوندو لیکن موهای موجود در پشت و دور سر نسبت به این عوامل مقاومت بسیار بالایی دارند و تقریبا فاقد ریزش می باشند.
در روش پیوند موی طبیعی جهت جایگزین کردن موهای از دست رفته از فولیکول موهای موجود در نواحی مقاوم به ریزش (پشت و دور سر) استفاده می شود.بنابراین فولیکول یا پیاز موی پیوند شده نه تنها یک موی کاملا طبیعی است بلکه تقریبا تا پایان عمر باقی مانده و نسبت به ریزش مقاوم می باشد. با توجه به اینکه فولیکول موهای برداشت شده در هر ناحیه از پوست بدن قابل رشد می باشند لذا میتوان به راحتی این عمل را در نواحی مختلف بدن از جمله سر ، ابرو ، ریش، سبیل ،مژه،و یا حتی در نواحی جوشگاه (اسکار) ناشی از زخم ها و یا سوختگی ها نیز با موفقیت به انجام رسانید و خوشبختانه موهای جدید نیاز به مراقبت دارویی و غیر دارویی خاصی نداشته و مادام العمر رشد خواهند کرد واین موها را مانند موهای دیگر می توان شست و حالت داد و کوتاه کرد. در گذشته اندازه گرافت ها بزرگ بوده که نتیجتا موهای کاشته شده نمای عروسکی و غیر طبیعی پیدامیکرد ولی امروزه عمل کاشت مو با چنان دقت و ظرافت بالا و با ایجاد مدل طبیعی رویش مو(زنانه و مردانه)انجام میشود که حتی آرایشگران مجرب نیز بعضا متوجه کاشته شدن موها نمی شوند.
کاشت مو توسط تیمی مجرب وحرفه ای که مدتها در این امر تبحر یافته اند و با جدیدترین متد و وسایل موجود در دنیا و تحت شرایط کاملا استریل و بهداشتی و تحت بی حسی موضعی انجام می شود بطوریکه نه تنها بیمار در طول عمل هیچ گونه دردی حس نخواهد کرد بلکه کاملا هوشیار بوده و در صورت تمایل در جریان کلیه مراحل عمل قرار خواهد گرفت. روش های کاشت مو : جدیدترین روشهای کاشت موی طبیعی شامل ۳روش زیر می باشند: ۱. Follicular Unit Transplantation) FUT ) ۲. Follicular Unit Isolation Transplantation) FIT ) ۳. روش ترکیبی FIT+FUT ۱. روش FUT یکی از مطمئن ترین روشهای کاشت موی طبیعی می باشد و در این روش قبل از عمل نیازی به کوتاه کردن همه موهای سر نمی باشد و فقط موهای منطقه کاشت کوتاه خواهد شد.مراحل این روش به شرح زیر می باشد: - پس از بی حسی کامل موضعی تحت شرایط استریل ابتدا یک نوار باریک از پوست پر موی پشت و طرفین سر(منطقه دهنده) برداشته می شود که قطر این نوار بستگی به مقدار شلی پوست سر دارد(تصویر۱-a).
در پایان منطقه برداشت شده طی تکنیک خاص و با ظرفیت بسیار بالایی بخیه می شود و بخیه ها معمولا طی ۱۲تا۱۴ روز آینده کشیده خواهند شد. نکته قابل ذکر این است که محل جوشگاه (اسکار) ناشی از این عمل با توجه به تکنیک خاصی که بهنگام انجام بخیه بکار می رود در آینده فقط به شکل یک خط ظریف و باریک باقی می ماند که کاملا لابلای موهای شخص ناپدید گردیده و قابل روئیت نمی باشد. نوار پوستی برداشته شده توسط چند تن از زبده ترین دستیاران اطاق عمل و با استفاده از جدیدترین وسایل و امکانات موجود، با ظرافت و دقت کامل به قطعات کوچکتر تقسیم می شود. که این تقسیم به گونه ای است که فولیکول موهای موجود در این نوار پوستی کوچکترین آسیبی نمی بینند واین قطعات نیز به قطعات بسیار ریزتر تقسیم می شوند که در نهایت هر قطعه حاوی ۱ تا ۴ فولیکول مو می باشد که اصطلاحا به آن (Follicular Unit ) یا گرافت (Graft) گفته می شودکه هر کدام ازاین گرافتهای به دست آمده برای نقاط خاصی از منطقه کاشت بکار خواهند رفت.
لازم به ذکر است که تمامی گرافت های به دست آمده قابل کاشت بوده و کلیه گرافتها کاشته خواهند شد. تصویر b-۳ تصویر b-۲ تصویر b-۱ - با بهره گیری از جدیدترین دانش ترسیم و با توافق بیمار ،خط مو (Hair Line) در ناحیه کاشت به گونه ای که پس از رویش موها کاملا طبیعی به نظر برسد با دقت ترسیم می شود و قابل ذکر است نحوه ترسیم خط مو همواره به گونه ای است که الگوی رویش مردانه و زنانه در نظر گرفته می شود. بر اساس خط مو(Hair Line) ترسیم شده نسبت به کاشت گرافت های بدست آمده در مراحل قبلی و با رعایت نکات بسیار ظریفی چون (خواب مو، تراکم و ضخامت گرافت ها و .....) اقدام می شود.لازم به ذکر است به علت بهره گیری از جدیدترین و ظریف ترین وسایل کاشت مو محل کاشته شدن هر کدام از گرافت ها بسیار کوچک و کم عمق بوده و به اندازه سوراخ سطحی ناشی از فرورفتن یک سوزن نازک در پوست می باشد.این مرحله نیاز به دانش و تجربه زیادی دارد.
- در پایان پس ازکنترل نهایی کلیه گرافت های کاشته شده نواحی عمل پانسمان می شود که این پانسمان بعد از۲۴تا ۴۸ ساعت توسط پزشک برداشته خواهد شد و دیگر نیازی به پانسمان مجدد نمی باشد. کلیه مراحل فوق بین ۷-۵ ساعت طول می کشد که در این مدت بیمار هیچ گونه دردی حس نخواهد کردو کاملا هوشیار می باشد. ۲. روش FIT یکی از بهترین روشهای کاشت موی طبیعی می باشد و تفاوتش با FUT فقط در نحوه برداشت فولیکول از نواحی دهنده می باشد و مابقی مراحل کاشت همانند روش FUT است. دراین روش با بی حسی موضعی و شرایط کاملا استریل فولیکول های مو به طور مجزا با ابزار خاصی که کمتر از یک میلی متر قطر دارد برداشت شده و در نواحی بدون مو کاشته می شود.
با توجه به توضیحات فوق ممکن است این سوال در ذهن شما بوجود آید که کدام روش بهتر است FIT یا FUT؟
لازم به ذکر است که که هر دو روش جزو بهترین روشهای کاشت موی طبیعی محسوب می شوند و هر کدام معایب و محاسن خاص خودشان را دارند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می نمایم. مزایایی روش FIT نسبت به FUT الف - در روش FITچون برداشتها به صورت پراکنده است لذا نیازی به بخیه زدن پوست نیست و زخمهای ناشی از برداشت فولیکول مو در طول یک هفته ترمیم می شود و اسکار بخیه موجود در روش FUT وجود نخواهد داشت. ب - در روشFIT چون برداشتها به صورت پراکنده و از نقاط مختلف سر انجام می شود لذا طی جلسات متعدد می توان تعداد بیشتری گرافت برداشت. ج - در روشFIT علاوه بر فولیکول های سر می توان از نواحی مختلف بدن(سینه،پشت،دست و پا) نیز فولیکول برداشت و در نواحی کم مو کاشت که اصطلاحا به آن (Body Hair Transplantation) BHT می گویند. معایب روش FIT نسبت به FUT الف - درروشFIT با توجه به در آوردن فولیکول موها بدون روش جراحی و اینکه به هنگام خارج کردن گرافت ها ریشه موها قابل روئیت نیست احتمال آسیب دیدگی پیاز موها وجود دارد و حدود۴۰% از گرافت های کاشته شده رشد نخواهند کرد در حالی که در روش FUT نزدیک به ۱۰۰% گرافتها رشد خواهند کرد. ب - در روش FIT کل موهای سر می بایست کوتاه بشود در حالی که در روش FUT فقط موهای ناحیه کاشت کوتاه می گردد. ج - طولانی بودن مدت زمان عمل FIT نسبت به FUT که درFUT این مدت ۷-۵ ساعت و در حالیکه در روش FIT این مدت بین ۱۰-۷ ساعت بطول می انجامد. برای ایجاد خط موی طبیعی ((Natural Hair Line بهتر است از روش FUTاستفاده شود و روش FIT برای اشخاص با شرایط زیر انجام می شود: - افرادی که قبلا یک یاچند بار با روش FUT کاشت مو انجام داده اند و اکنون برای پرپشت تر نمودن نواحی کاشته شده مراجعه نموده اند. اشخاصی که بانک موی آنها (نواحی دهنده)ضعیف بوده و یا امکان کاشت موبروشFUT بیش از یک بار وجود ندارد در مراحل بعدی علاوه بر سر از فولیکول های موی نواحی سینه ، پشت،دست و پا نیزاستفاده می کنیم .
(BHT) - اشخاصی که به هر دلیلی تمایل به انجام روش FUT ندارند. - اشخاصی که مایلند با استفاده از روش ترکیبی(FUT+FIT) نتیجه بهتری ازکاشت موی خود بگیرند که این موضوع را در روش ترکیبی توضیح داده ایم. ۳. روش ترکیبی (FUT+FIT) این روش جدیدترین و بهترین روش کاشت موی طبیعی بشمار می رود که تلفیقی از دو روش FITوFUT است و در حال حاضر تعداد انگشت شماری از مراکز کاشت مو قادر به انجام این روش می باشند.با استفاده از این روش در واقع می توان در یک روز از هر دو روش بطور همزمان استفاده نمود که در نتیجه علاوه بر ایجا دخط موی طبیعی (Natural Hair Line) تعداد گرافت های بیشتر و تراکم بالاتری را می توان ایجاد کرد و بالطبع سطح گسترده تری از طاسی سر را پوشش داد.
امکان استفاده از این روش در جلسه مشاوره توسط پزشک کاشت مو بررسی خواهد شد. وضعیت بیمارپس ازعمل کاشت مو در روشFUT پس از عمل کاشت مو بیمار احساس کشش و دردی خفیف در ناحیه پشت سر خواهد نمود. که به راحتی با داروهای مسکن معمولی قابل کنترل می باشد و ممکن است دراین ناحیه تا مدتی احساس کرختی نماید که به مرور زمان کاهش پیدا خواهد نمود و در روشFIT پس از عمل کاشت مو بیمار فقط احساس دردی خفیف در نواحی دهنده خواهند داشت که به راحتی با مسکن های معمولی قایل کنترل است.
در هر دو روش در ناحیه کاشت شده احساس کرختی تا چندین روز باقی خواهد ماند که آن نیز به مرور از بین خواهد رفت . توصیه های بعدازعمل :
۱- استفاده از داروهای آنتی بیوتیک و مسکن طبق دستور پزشک کاشت مو.
۲- معمولا پس از عمل استراحتی ضروری نیست ولی ترجیحا بهتر است یک روز در منزل استراحت نماید وتا ۳هفته از انجام فعالیتهای سنگین پرهیز نماید.
۳- بهتر است ۲تا۳ شب بعد از عمل کاشت مو شخص به صورت نیمه نشسته بخوابد و از هرگونه فشار و دستکاری نواحی کاشته شده اکیدا خودداری نماید.
۴- ۲۴تا۴۸ ساعت بعد از عمل جهت برداشتن پانسمان و چک نمودن گرافت ها به پزشک کاشت مو مراجعه نماید.
۵- از فردای روز عمل بیمار می تواند مطابق روش خاصی که پزشک کاشت مو به وی آموزش خواهد داد استحمام نماید که این روش خاص استحمام تا ۲هفته ادامه دارد.
۶- در روش ۱۲FUT تا ۱۴ روز بعد ازعمل جهت کشیدن بخیه ی پشت سر به پزشک کاشت مو مراجعه نمایند. چگونگی رشد گرافت های کاشته شده گرافت های کاشته شده از همان ابتدا شروع به رشد می کنند ولی ساقه کلیه گرافت ها به همراه تعداد کمی از موهای قبلی نواحی کاشته شده بعلت شوک ظرف یک ماه آینده دچار ریزش موقتی خواهند شد و از ۳الی ۸ماه بعد از کاشت مو تمامی گرافت ها بتدریج شروع به رشد نموده و نتیجه نهایی عمل کاشت مو در طی یک سال آینده مشخص می گردد.
