پسوریازیس از تشخیص تا درمان

پسوریازیس بیماری مزمن پوستی است که در آن پوست ضخیم، پوسته‌پوسته، قرمز با حاشیه نقره‌ای رنگ یا مرکز سفید‌ می‌شود. این بیماری ممکن است هر جایی از بدن را درگیر کند اما بیشتر در سر، آرنج، زانوها و قسمت پشت بدن ایجاد می‌شود. این بیماری مسری نیست و در بزرگسالان بیش از کودکان دیده می‌شود... علت دقیق پسوریازیس مشخص نیست اما محققان تصور می‌کنند که ژن‌ها، مشکلات سیستم ایمنی و عوامل محیطی نقش مهمی در بروز این بیماری دارند. به‌طور طبیعی هر ۴ هفته، سلول‌های قدیمی پوست با انواع جدید جایگزین می‌شوند اما در افراد مبتلا به پسوریازیس سلول‌ها هر ۳تا۴ روز رشد می‌کنند. پسوریازیس معمولا با توده‌های قرمز‌رنگ کوچک خارش‌دار شروع می‌شود. کم‌کم این توده‌ها بزرگ و ضخیم می‌شوند و درنهایت به هم می‌پیوندند و سطح بزرگی از بدن را می‌پوشانند. این بثورات خارش‌دار و ناراحت‌کننده ممکن‌است به راحتی با مالش دچار خونریزی شود. نیمی از افراد مبتلا به پلاک‌های پسوریازیس دچار ناخن‌های مبتلا به پسوریازیس هم هستند. در این حالت ناخن‌ها به رنگ زرد متمایل به قرمز درمی‌آیند. ممکن است ناخن‌ها پوسته‌پوسته‌، خمیده و خرد ‌شوند یا خطوط تونلی روی آنها ایجاد شود. در حدود ۱۵ درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس مبتلا به آرتریت می‌شوند (التهاب ناراحت‌کننده و دردناک مفاصل) که در هر سنی رخ می‌دهد اما بیشتر در سنین ۵۰-۳۰ سالگی شایع‌ است. ● آنچه پسوریازیس را بدتر می‌کند اگر چه بیماری پسوریازیس به دلیل مشکلات سیستم ایمنی است، اما عواملی هستند که می‌توانند باعث بدتر یا شعله‌ور شدن این بیماری شوند. این عوامل عبارتند از: سرما یا آب و هوای خشک: به نظر می‌رسد آب و هوای گرم و آفتابی به کنترل علایم پسوریازیس کمک کند. استرس: ابتلا به پسوریازیس می‌تواند باعث بروز استرس شود و خود استرس هم عاملی برای تشدید این بیماری است. معمولا در دوره‌هایی که بیمار دچار استرس است، علایم تشدید می‌شود. برخی از داروها: برخی از داروهای خاص مثل لیتیوم (داروی شایع در اختلالات دوقطبی) و داروهای درمان‌کننده نامنظمی ضربان قلب عفونت‌ها: برخی از عفونت‌های خاص مثل گلودرد‌های چرکی یا التهاب لوزه‌ها باعث بدتر شدن بیماری پسوریاریس می‌شوند. آسیب‌های پوستی: آسیب‌های پوستی مثل بریدگی‌ها، کوفتگی‌ها، سوختگی‌ها، تاول‌‌ها، واکسیناسیون، تاتو و سایر بیماری‌های پوستی باعث شعله‌ور شدن علایم این بیماری در محل آسیب می‌شود. ● تشخیص پسوریازیس پزشک می‌تواند با معاینه ساده پوست سر، بدن و ناخن‌ها این بیماری را به راحتی تشخیص دهد. انجام نمونه تشخیص بیماری را تایید می‌کند. اگر بیمار دچار تورم و درد مفصلی هم شده باشد، احتمالا آرتریت پسوریازیسی هم ایجاد شده است که برای تایید لازم است رادیوگرافی انجام شود. ● درمان پسوریازیس مهم‌ترین شیوه‌هایی که برای درمان این بیماری مورداستفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از: درمان موضعی: افرد مبتلا به پسوریازیس خفیف با درمان‌های موضعی، کرم‌ها یا پمادهایی که التهاب را کاهش می‌دهند، درمان می‌شوند. خارش و رشد سلول‌های پوستی نیز با استرویید‌های موضعی، مرطوب‌کننده‌ها، سالیسیلیک‌اسید و کرم رتینویید و سایر اشکال دارویی حاوی ویتامین‌ D قابل درمان است. نوردرمانی: در پسوریازیس شدید تا متوسط، نوردرمانی بسیار موثر است. در این شیوه از اشعه ماورای‌بنفش استفاده و این کار در مطب یا در خانه با استفاده از وسایل نوری خاصی انجام می‌شود. داروهای خوراکی: داروهای خوراکی سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند. وقتی بیماری به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهد از این گروه از داروها استفاده می‌شود. برخی از داروهای درمان‌کننده پسوریازیس عوارض جانبی جدی دارند بنابراین بیمار باید به دقت کنترل شود. درمان‌های بیولوژیک: درمان‌های بیولوژیک درمان‌های تازه‌ای هستند که در آن از سلول‌های زنده استفاده می‌شود. این داروها تزریقی هستند و به دلیل اینکه سیستم ایمنی را تضعیف می‌کنند، ممکن است بیمار را مستعد ابتلا به بیماری‌های عفونی جدی کنند. درمان‌های طبیعی: قرارگیری در معرض اشعه خورشید درمان خوبی برای پسوریازیس است. علایم نزدیک به ۸۰ درصد از افرادی که به‌طور منظم در معرض نور خورشید قرار می‌گیرند، بهبود پیدا می‌کند. البته نباید زیاده‌روی کرد، زیرا نور زیاد پسوریازیس را تشدید می‌کند. کاهش استرس: چون استرس پسوریازیس را بدتر می‌کند، بنابراین آموختن روش‌های آرام‌سازی و ماساژ به کنترل دوره‌های شروع بیماری کمک می‌کند و شاید مهم‌ترین اقدام درمانی باشد. یوگا، تنفس عمیق یا پیاده‌روی طولانی‌مدت هم به تسکین این بیماری کمک می‌کند. حبس کردن خود در خانه راه خوبی برای مبارزه با پسوریازیس نیست و محروم کردن خود از دوستی‌ها و فعالیت‌های اجتماعی کاملا اشتباه است. ایزوله‌کردن خود در خانه و تنهایی منجر به بروز استرس و افسردگی می‌شود که همه اینها بیماری را بدتر می‌کنند. محققان توصیه می‌کنند بیماران با سایر افرادی که چنین مشکلاتی دارند، ارتباط داشته باشند و از تجربه‌های آنها استفاده کنند. ● پسوریازیس و دیابت تحقیقات تازه دانشمندان نشان می‌دهد پسوریازیس خطر ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد و این خطر در افرادی که مبتلا به پسوریازیس شدید هستند به ۲ برابر می‌رسد. مطالعات نشان داده است که افرادی که پسوریازیس دارند ۲ برابر بیشتر در معرض خطر حمله قلبی و سکته هستند. براساس این مطالعات تازه پسوریازیس ۱۲۵ میلیون فرد را در سراسر دنیا مبتلا کرده است. این تحقیق حاصل از بررسی ۵/۴ میلیون نفر در طول مدت ۱۳ سال است که در شروع مطالعه مبتلا به دیابت نبودند. در این تحقیق بیش از ۵۲ هزار نفر به پسوریازیس خفیف و ۶ هزار و ۷۸۴ مبتلا به پسوریازیس شدید مبتلا بودند. این خطر برای کسانی که به پسوریازیس خفیف مبتلا بودند ۴۹ درصد و برای کسانی که پسوریازیس شدید داشتند ۲ برابر بود. پزشکان توصیه می‌کنند افراد مبتلا به پسوریازیس باید سالیانه از نظر دیابت، بیماری‌های قلبی، فشارخون و کلسترول بالا ۲بار بررسی شوند. ● پسوریازیس و تغذیه مطالعه‌ها نشان می‌دهد که هیچ ارتباطی بین رژیم غذایی و این بیماری وجود ندارد. به گفته محققان بهترین رژیم غذایی برای افراد مبتلا به پسوریازیس همانی است که به دیگر افراد توصیه می‌شود: یعنی مصرف غذاهای کم‌چرب و کم‌شیرین و سرشار از میوه و سبزی. اما بیمارانی که می‌بینند بعد از خوردن غذایی خاص، علایم بیماری‌شان بدتر می‌شود، باید از خوردن آن غذا بپرهیزند چون با وجود شواهد اندک، در برخی از کتاب‌ها در مورد رژیم غذایی خاص برای این بیماری صحبت شده است. مواد قندی، غذاهای آماده، گوجه‌فرنگی، قهوه و تخم‌مرغ ممکن است بیماری را تشدید کنند اما برخی غذاها علایم بیماری را کاهش می‌دهند؛ مانند چای، برخی آبمیوه‌ها و مکمل روغن ماهی. ● پسوریازیس و اعتماد به نفس پسوریازیس می‌تواند عواطف و تصویر ذهنی از خود و حس اعتماد‌به‌نفس بیمار را تحت‌تاثیر قرار دهد. بیماران ممکن است در انجام کارهای روزانه، ارتباط‌های اجتماعی یا مصاحبه‌های شغلی دچار مشکل شوند. همه اینها می‌تواند باعث افسردگی شود و پسوریازیس را بدتر کند.