آخرین روزهای سال گذشته، موضوع تکراری « وجود تعطیلات بیش از اندازه در تقویم کاری کشور» مورد توجه نمایندگان قرار گرفت و سخنانی در خصوص کاهش روزهای تعطیل گفته شد که بازتابهای مثبت و منفی هم داشت . از سوی دیگر تعطیلی ۱۸ روزه کشور در ایام نوروز (از ۲۹ اسفند تا ۱۶ فروردین) هم بار دیگر – همچون هر سال – توجه بسیاری از صاحب نظران را به این موضوع جلب کرد.
به گزارش پایگاه خبری فریادگر، در سالهای گذشته بارها این موضوع مورد توجه واقع شده اما به جایی نرسیده است. آخرین تغییرات در این باره در دوران ریاست جمهوریهاشمی رفسنجانی و توسط مجلس شورای اسلامی صورت پذیرفت که نتیجه بحث و قانونگذاری مجلس برای کاهش تعطیلات در کشور به حذف تعطیلی ۲۹ اسفند منجر شد که البته پیش از اجرایی شدن منتفی شد! در سال ۸۹ نیز با توجه به نامگذاری سال جاری به عنوان سال همت و کار مضاعف، این موضوع بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها در فروردین همان سال از ارایه و بررسی طرحی در شورای عالی انقلاب فرهنگی جهت ساماندهی تعطیلات موجود کشور به ویژه تعطیلات نوروزی و تابستانی خبر داد که در ادامه خبری از آن نشد.
در طول همه این سالها این سوال اساسی کمتر مورد توجه قرار گرفته و پاسخ داده شده که آیا ایران تعطیلاتی بیش از دیگر کشورها دارد؟ اگر به تقویم سال ۹۲ رجوع شود ۲۲ روز تعطیلی رسمی (غیر از جمعه)در این سال وجود دارد که با احتساب جمعهها که ۴۷ روز است و احتمال تعطیل شدن ۴ روز بین التعطیلین مجموع روزهای تعطیل امسال به ۷۳ روز میرسد. در عین حال هر کارگر یا کارمند ایرانی در طول یک سال میتواند از ۳۰ روز مرخصی استحقاقی استفاده کند که با اضافه کردن تعطیلات رسمی و جمعهها میشود ۱۰۳ روز در سال. با در نظر گرفتن این موضوع که روزهای پنجشنبه بسیاری از ادارهها و موسسهها تعطیل هستندو مابقی هم نیمه وقت کار میکنند و البته مرخصیهای استعلاجی و تشویقی در نهایت میتوان ادعا کرد که هر ایرانی یک سوم روزهای سال را در تعطیلات به سر میبرد! ایرانیها در حالی که ۲۴ روز تعطیلی رسمی در سال (۲ روز آن امسال در جمعه)دارند که این رقم در کشور پیشرفته ای مثل ژاپن فقط ۱۴ روز است. اما آنچه در ادامه میآید تعطیلات سالیانه بعضی دیگر از کشورهای دنیاست که نشان میدهد کشورهای دیگری همچون ایران هستند که علی رغم تعطیلات زیاد موفقیت اقتصادی آنها آسیب ندیده است.
چین و هنگ کنگ: برای کارگران چینی، علاوه بر تعطیلات آخر هفته، در طول سال روزهای دیگر همچون روز سال نو، جشنواره بهار، روز کارگر و روز ملی نیز به عنوان روزهای تعطیل محاسبه میشود. در بین کارگران آنهایی که در شرکتهای چند ملیتی مشغول به کار هستند علاوه بر روزهای گفته شده از تعطیلات کریسمس نیز بهره میبرند. تعطیلات سالیانه نیز که بین یک تا دو هفته است معمولا به صورت توافقی میان کارگران و کارفرمایان تعیین میشود. اینگونه تعطیلات، چین را به عنوان یکی از اولین کشورها با تعطیلی زیاد معرفی میکنند.
مصر: ۲۱ روز تعطیلی برای شغلهای رسمی، ۱۶ روز تعطیلات عمومی در طول سال و دو روز تعطیلات آخر هفته، مجموع تعطیلات ثابت و متغیر را در مصر تشکیل میدهند. در صورت همزمانی تعطیلات عمومی با تعطیلات آخر هفته، این روزها در هفته آتی کارمندان دولتی محاسبه میشود. شرکتهای خصوصی نیز تعطیلات آخر هفته را جزو روزهای تعطیل عمومی خود در نظر میگیرند. از اینرو این روزها در زمره تعطیلات سالیانه کارمندان قرار گرفته و باعث کاهش آن میشوند.
هند: تعطیلات سالیانه به صورت میانگین برای کارمندان شرکتهای خصوصی بین ۱۵ تا ۲۰ روز است. در سال ۲۰۰۷ تعطیلات عمومی هند ۱۷ روز بود در حالی که یک سال بعد، دو روز از آن کاسته شد. این امر، برای هندیهایی که به مرخصی گرفتنهای روزهای بین التعطیل برای طولانی کردن تعطیلات خود عادت دارند، تا حدودی خوشایند به نظر نرسید.
تایلند: مرخصی سالانه کارمندان تایلندی ۴۰ روز است که ۱۰ روز آن را تعطیلات، ۱۰ روز را مرخصیهای استحقاقی و ۲۰ روز را مرخصیهای استعلاجی تشکیل میدهند. علاوه بر مرخصی سالانه، ۱۳ روز نیز به عنوان تعطیلات مذهبی و ملی به جمع ایام غیر کاری شهروندان تایلندی اضافه میشوند. شهروندان تایلندی حداقل دوبار در سال تعطیلات خود را با تعطیلات پایان ترم کودکانشان که در ماههای آوریل و اکتبر است، یکی کرده و به مسافرت و گشت و گذار میپردازند.
مالزی: مالزی هر ساله از تعطیلات قابل توجهی برخوردار است. کارمندان این کشور معمولا از ۱۴ تا ۲۴ روز مرخصی سالیانه و ۳۰ روز مرخصی پزشکی بهره میبرند. اکثر این تعطیلیها یا به نوعی مرخصیها در پایان یا آغاز سال که مصادف با جشنها و مراسم سنتی و تعطیلات رسمی همچون عید مبارک، کریسمس، سال نو چینی و دیپاوالی است، گرفته میشوند. فصل تعطیلات مالزی معمولا از ماه نوامبر آغاز و تا فوریه سال بعد ادامه خواهد داشت.
شیلی: تعطیلات عمومی شیلی ۱۳ روز است. برخی از این تعطیلات که در روزهای کاری قرار میگیرند معمولا به یک شنبهها نزدیک میشوند تا به این وسیله کارمندان از سه روز تعطیلی استفاده کنند.
اکثر رویدادهای فرهنگی و سنتی شیلی رابطه ای نزدیک با جشن روز استقلال این کشور دارد جشنی که هرساله در هجدهم ماه سپتامبر برگزار میشود. بر خلاف دیگر تعطیلیها، این جشن مختص همین تاریخ است و هیچ گاه به سمت یک شنبه بعدی کشیده نمیشود.
ترکیه: تابستان مهمترین زمان برای تعطیلات در ترکیه است. عشق به هوای گرم حتی مسافران را در روزهای تعطیل زمستان به سمت مناطق گرمتر در جنوب این کشور میکشاند. با این وجود کاهش بارش باران و برف در فصل زمستان سال ۲۰۰۷ و خالی بودن کوهستانها از پوشش سفید برف و تختههای اسکی سواران بحرانی جدی را برای گردشگری زمستانی ترکیه به وجود آورده بود.
تعطیلات مذهبی نیز یکی دیگر از ایام تعطیل ترکیه محسوب میشوند. دو جشنواره مذهبی و سه روز تعطیلات ملی از جمله روزهای غیر کاری این کشور هستند که شمار ایام تعطیل ترکیه را به ۱۳ روز میرسانند.
این گونه است که همواره دو نظر مختلف درباره تعطیلات وجود دارد: موافقان کاهش تعطیلات که بیشتر کارشناسان اقتصادی هستند به آمارهای جهانی استناد میکنند که نشان میدهد در روزهای قبل و بعد از تعطیلات، تعداد تاخیرها، غیبتها، ترکهای زود هنگام و مرخصیهای متوالی زیاد میشود و میزان تولید ناخالص داخلی به صورت معناداری پایین میآید. در برابر این، موافقانی اغلب از جنس مسوولان اجتماعی هستند که مدعی اند تعطیلات رسمیقادر است کمک شایانی به افزایش روحیه شادی و شادمانی در میان مردم یک جامعه روبه توسعه نظیر ایران بکند. این اجتماعیون معتقدند که به جای کاهش روزهای تعطیل باید انگیزه و راندمان کار را در میان ایرانیان بالا برد.
سوگوارانه باید برخی آمار را شنید که میانگین کار مفید هفتگی در ایران فقط ۶ تا ۹ ساعت است، در حالی که این رقم در ژاپن ۴۹ تا ۶۰ ساعت و در کره جنوبی به ۵۴ تا ۷۲ ساعت میرسد. موافقان برای اثبات این ادعا کشور انگلستان را مثال میآورند که تعطیلاتش از ایران هم بیشتر است اما میزان بهرهوری و کار آن قدر بالاست که جبران زیادی روزهای تعطیل را میکند.
البته در بعضی کشورها صنعت گردشگری در روزهای تعطیل آن رونق میگیرد که جبران مافات کرده عقب ماندگی اقتصادی حاصل از خوابیدن کار و تولید را ترمیم میکند. برای مثال تعطیلات در کشور فیلیپین توانسته میزان تولید را تا ۳/۵ درصد افزایش دهد که علت اصلی آن رشد صنعت گردشگری و توریسم شامل رستورانداری، هتلداری، حملونقل و ... است.
این موضوع گویای آن است که انگار هیچ کس به یاد روزهای کاری معمولی مان نیست؛ روزهایی که ظاهرا در تقویمها قرمز نیستند اما کم از همان روزهای قرمز ندارند. نگاهی به آمارهای سازمانهای رسمی از سطح بهرهوری کاری ایرانیان و برآوردهای اقتصادی در این باره، جایی برای نگرانی از فراوانی روزهای تعطیل کشورمان باقی نمیگذارد.
