انواع ماشین آلات راه سازی

قدمت جاده‌ها به هزاران سال پیش باز می‌گردد، زمانی که انسان‌ها از چارپایان برای جابجایی خود و وسایل دیگر استفاده می‌کردند لزوم وجود یک سطح هموار احساس می‌شد. در گذشته جاده‌ها از جنس خاک یا سنگ فرش ساخته می‌شدند اما امروزه متریال‌های مختلفی در ساخت جاده مورد استفاده قرار می‌گیرد که شناخته‌ترین آن‌ها، آسفالت است. آسفالت از کنار هم قرار گرفتن شن و ماسه و قیر تولید شده و از آن برای هموار ساختن یک مسیر کمک می‌گیرند. در طی عملیات راه‌سازی  ماشین آلات و تجهیزات مختلفی به کار گرفته می‌شوند، از تجهیزات تولید شن و ماسه، لوازم و قطعات سنگ شکن و دیگر تجهیزات و ماشین آلات راه سازی که در ادامه مقاله به معرفی مهم‌ترین آن‌ها خواهیم پرداخت.

تراکتور

یکی از مهم‌ترین تجهیزات صنعت راه‌سازی، تراکتور است که وظیفه به جلو بردن یا کشیدن بار را بر عهده دارد. نیروی مورد نیاز برای حرکت تراکتورها، توسط یک موتور دیزل تامین می‌گردد و بسته به نوع کنترل ماشین، در دو مدل هیدورلیک و دنده اتوماتیک قرار می گیرد. برای مکان‌هایی که نیاز به قدرت کشش بیشتری احساس می‌شود، از تراکتور چرخ زنجیری استفاده می‌کنند. این نوع از تراکتورها در ظرفیت‌های مختلفی تولید شده و قدرت بسیار بالایی دارند. نوع دیگر از تراکتور هم با نام چرخ لاستیکی تولید می‌شود که خود دارای دو نوع دو چرخ و چهار چرخ است. تراکتور چرخ لاستیکی دوچرخ، باید در کنار یک ماشین دیگر استفاده شود تا بتواند در هنگام حرکت تعادل خود را حفظ نماید. از آنجایی که جنس چرخ‌های این مدل از لاستیک است، برای مکان‌هایی که دارای سنگ‌های تیز هستند، مناسب نخواهد بود و در این شرایط باید از نوع چرخ زنجیری استفاده شود.

بولدوزر

همانطور که در بالا به آن اشاره شد، تراکتور وسیله‌ای است که برای هل دادن یا کشیدن اجسام استفاده می‌شود. بولدوزر را می‌توان به نوعی یک تراکتور دانست که بر روی آن یک تیغه ثابت نصب شده و برای حمل و نقل مواد مورد استفاده قرار می‌گیرد. وجود تیغه بر روی بولدوزر سبب شده که از آن برای امور مختلفی مانند هموار ساختن سطح زمین، قطع بوته‌ها، آماده سازی راه‌های خاکی موقت، ساخت راه اولیه در کوهستان، حمل و نقل خاک و سنگ، گسترس خاک در یک منطقه و .. استفاده کنند.

بیل مکانیکی

از بیل‌های مکانیکی برای خاک برداری استفاده شده و در عملیات راه‌سازی نقش پر رنگی را ایفا می‌کنند. این وسیله قابلیت گودبرداری از هر مکانی را دارد و تنها برای مناطقی که از جنس سنگ‌های سخت هستند، باید ابتدا عملیات خردایش انجام گیرد. بیل مکانیکی بسته به عملکرد و ساختار خود در سه دسته بیل مکانیکی کابلی، بیل مکانیکی معکوس و بیل مکانیکی کشش جای می‌گیرد.

جرثقیل

برای جابجا کردن بارهای سنگین از ماشینی به نام گرانکش یا جرثقیل کمک می‌گیرند که از مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توان به بتن ریزی، بالا بر، کمک به ساخت اسکلت بتنی، بارگیری مصالح و ... اشاره کرد. جرثقیل بسته به ساختار خود به انواع جرثقیل بازویی، جرثقیل آویز، جرثقیل برجی، جرثقیل سیار، جرثقیل دروازه ای و ... تقسیم می‌گردد.

اسکریپر

از جمله مهم‌ترین ماشین‌های سنگین کاربردی در صنعت راه‌سازی، اسکریپر است که اولین نسخه آن در سال 1946 ساخته شد. از اسکریپر برای حمل مواد در مسافت‌های متوسط و طولانی استفاده می‌کنند و علاوه بر آن در گودبرداری هم از آن بهره می‌برند. این ماشین تنها در زمین‌هایی کاربردی خواهد بود که سنگ‌های درشت نداشته باشد زیرا حرکت بر روی این سنگ‌ها، برای اسکریپر دشوار خواهد بود. از اسکریپر برای مکان‌هایی بهره می‌برند که بکار گیری بولدوزر در آن‌ها مقرون به صرفه نخواهد بود. اسکریپرها در انواع اسکریپر تک موتور، اسکریپر سه محوری، اسکریپر دو موتور، اسکریپر دو محوری، اسکریپر بالا بر، اسکریپر کش واکنش تولید می‌شوند.

لودر

لودر یکی از ماشین‌های انعطاف پذیر صنعت راه سازی است که با کمک جام‌های مختلف، می‌تواند در بخش‌های زیادی از این صنعت مورد استفاده قرار گیرد. از این ماشین برای خاکریزها، حمل بتن، حفاری زیر زمین، پر کردن خندق، حمل مصالح ساختمانی و ... بهره می‌برند. با نصب کردن وسایلی مانند لوله بر، کانال کن یا لیفتراک می‌توان در بخش‌های دیگر هم از آن استفاده کرد. لودرهای بزرگ در نوع لودر چرخ لاستیکی و لودر چرخ زنجیری تولید می‌شوند اما نوع سبک‌تری از لودر هم وجود دارد که به آن بکهو لودر می‌گویند. بکهو لودر اندازه کوچک‌تری نسبت به سایر لودرها داشته و بر پشت آن یک بیل مکانیکی نصب شده است. از بکهو لودرها برای انجام کارها و پروژه های سبک‌تر استفاده می‌کنند و برای پروژه‌هایی مانند کندن خندق، انتخابی اید‌ه‌آل خواهد بود.

کامیون

کامیون جز ماشین‌ها سنگین‌هایی است که همه ما با آن آشنایی داریم و در صنعت راه‌سازی هم استفاده فراوانی از آن می‌شود. کامیون‌ها برای حمل و نقل مواد مختلف مورد استفاده قرار گرفته و با ظرفیت های مختلفی تولید می‌شوند. کامیون‌ها می‌توانند وزنی 6 تن به بالا را حمل کنند و به همین دلیل در پروژه های ساختمانی و راه سازی، کمک زیادی برای حمل و نقل مواد خاکی و مصالح خواهند کرد.

گریدر

برای تنظیم شیب جاده و تسطیح خاک‌برداری‌ها از ماشینی به نام گریدر استفاده می‌کنند که با نام شیب ساز هم شناخته می‌شود. پیش از مرحله آسفالت کردن جاده، نیاز است که ناهمواری‌های موجود بر روی سطح با کمک یک دستگاه برطرف شود تا بتوان آسفالت را بر روی جاده قرار داد. این کار به وسیله تیغه نصب شده بر روی گریدر انجام خواهد گرفت و به نوعی وظیفه آماده سازی اولیه جاده برای شروع عملیات آسفالت کردن جاده را بر عهده دارد. گریدها در گذشته بدون موتور بودند و امروزه استفاده از آن منسوخ شده است اما برای برخی سطوح بسیار سخت، از این مدل کمک می‌گیرند. گریدر در وزن‌های 9 تنی، 12 تنی، 15 تنی و 20 تنی تولید شده و بسته به بزرگی پروژه، می‌توان یکی از آن‌ها استفاده کرد.