اضطرابم لاغرم کرده!

اضطراب می‌تواند روی وزن افراد تاثیر بگذارد. اشتهای بعضی‌ها هنگام اضطراب زیاد می‌شود، میل شدیدی به خوراکی‌های چرب و شیرین پیدا می‌کنند و چاق می‌شوند اما عده‌ای هم هنگام اضطراب اشتهایشان کم می‌شود، وزن کم می‌کنند و لاغر می‌شوند... خانم فاطمه.گ، میهمان میزگرد این هفته معتقد است که جزو گروه دوم است. این خانم ۳۰ ساله با ۱۶۱ سانتی‌متر قد و ۴۵ کیلوگرم وزن می‌گوید: «چند سال قبل به‌دلیل تغییراتی که در زندگی‌ام رخ داد، دوران پراضطرابی را تجربه کردم و دچار کاهش وزن شدید و کم‌وزنی شدم اما پس از کاهش اضطراب هم باوجود تلاش‌هایی که کردم، وزنم افزایش پیدا نکرد.» شرح بیشتر ماجرا را از زبان ایشان و نظر و توصیه متخصصان را در ادامه بخوانید.«سلامت» امیدوار است بار دومی که با خانم فاطمه?گ. گفت‌وگو می‌کند، او توانسته باشد با استفاده از توصیه‌های متخصصان «سلامت» بر مشکلش غلبه کند. شما فکر می‌کنید آن روز جای علامت سوال در نمودار کناری این صفحه را چگونه پر خواهیم کرد؛ چند کیلوگرم در چند ماه؟ خانم فاطمه.گ از مشکلات ناشی از کمبود وزنش می‌گوید: لباس مناسب پیدا نمی‌کنم ▪ مشکلتان از چه زمانی شروع شد؟ من قبلا ۵۵کیلوگرم بودم و وزنم عادی بود اما بعد از کنکور کارشناسی ارشد وزنم کم شد و به ۴۵کیلوگرم رسید. در سال ۸۳ تا ۸۵ کاهش وزنم خیلی مشخص بود طوری که هر کس من را می‌دید، متوجه می‌شد. آن موقع خیلی سایز کم کرده بودم. ▪ برای پیدا کردن علت این کاهش وزن شدید به پزشک مراجعه نکردید؟ چرا، آزمایش‌های لازم را هم انجام دادم اما علت کاهش وزن پیدا نشد. ▪ خودتان فکر می‌کنید علت کاهش وزنتان چه بود؟ در آن دوره اضطراب زیادی داشتم و فکر می‌کنم به همین دلیل وزن کم کردم. من ساکن بروجرد هستم اما برای ادامه تحصیل به تهران آمدم و به علت تغییر شهر و محل زندگی خیلی استرس داشتم. دوری از خانواده، تحصیل، کار و نگرانی درباره آینده باعث اضطرابم می‌شد البته بعد از پایان تحصیلات به شهر خودم برگشتم و شرایطم بهتر شد اما وزنم افزایش پیدا نکرد. ▪ برای افزایش وزن چه اقدام‌هایی انجام دادید؟ تا به حال به متخصص تغذیه مراجعه نکرده‌ام اما ۲هفته قرص اشتهاآور سیپروهپتادین مصرف کردم که تاثیری روی افزایش اشتها و افزایش وزنم نداشت و روزهای اول باعث خواب آلودگی‌ام می‌شد. بعد به پیشنهاد یکی از دوستانم قرص مخمر آبجو خوردم که آن هم تاثیری نداشت. مدتی هم باشگاه می‌رفتم، وزنه می‌زدم و با دوچرخه کار می‌کردم. آن موقع خوراکم بهتر شده بود اما تغییر وزنم خیلی کم بود و طی ۲ماه وزنم یک تا یک کیلو و نیم بالا رفت و از ۴۴ به ۴۵‌کیلوگرم رسیدم. ▪ کم‌اشتها هستید؟ به نظر خودم اشتهایم معمولی است اما شاید نسبت به بعضی‌ها کمتر غذا بخورم. البته قبلا اشتهایم بهتر بود. ▪ در یک روز چقدر غذا می‌خورید؟ صبحانه یک لیوان شیر می‌خورم و میلی به خوردن نان و پنیر ندارم. ناهار غذای محل کار و معمولا برنج و خورش و بعدازظهرها میوه یا بیسکویت می‌خورم. شامم هم غذای برنجی یا املت است. به خاطر جوش‌های صورتم به توصیه پزشک تنقلات و غذاهایی مانند سیب‌زمینی، تخم‌مرغ و شکلات و حتی نوشابه و فست‌فود مصرف نمی‌کنم و فقط گاهی کباب و پیتزا می‌خورم. البته ۳روز در هفته فشار کاری‌ام زیاد است، صبح تا عصر کار می‌کنم و نمی‌توانم به اندازه کافی آب، میوه و سبزی بخورم. ▪ مشکل جسمی و بیماری خاصی ندارید؟ گاهی ضعف دارم. صورتم و بیشتر روی گونه‌هایم جوش می‌زند. جوش‌های صورتم از دوران دانشجویی شروع شد. اول فکر کردم از غذاهای خوابگاه است. به متخصص پوست مراجعه کردم که بدون آزمایش خاصی برایم فینوستراید، تتراسایکلین و یک پماد تجویز کردند. ۲سال تحت درمان بودم. پوستم بهتر شده بود اما مصرف داروها باعث لاغری بیشتر من می‌شد. از مصرف دارو خسته شدم و درمان را ادامه ندادم. با قطع دارو، مشکلم دوباره عود کرد. الان پوستم خشک و پوسته پوسته می‌شود و این موضوع روی زیبایی‌ام تاثیر گذاشته است. مدتی هم دچار معده‌درد شدم و از داروهای گیاهی استفاده کردم. الان هم گاهی شب‌ها معده‌درد می‌گیرم که با خوردن عرق نعناع برطرف می‌شود. از زمانی که وزنم کم شده است، عادت ماهانه‌ام از ۷روز به ۱۰روز افزایش پیدا کرده است. خونریزی‌ام همیشه با درد شروع می‌شود و در چند روز اول خیلی شدید است. ▪ چرا می‌خواهید وزن اضافه کنید؟ لاغری اذیتم می‌کند. لباس مناسب پیدا نمی‌کنم. لباس در تنم آویزان می‌ماند. دوست دارم اندامم طوری باشد که لباس به تنم زیبایی داشته باشد. ▪ سایر افراد خانواده‌تان لاغر هستند؟ در خانواده اصلا فرد چاق نداریم. مادرم لاغر است. برادرم کوچک‌ترم هم خیلی لاغر است و می‌خواهد چاق شود. می‌خواهم بدانم چطور می‌توانم وزن اضافه کنم و برای برطرف شدن جوش‌های صورتم چه کنم. ● نگاه متخصص تغذیه تاکید دکتر مسعود کیمیاگر به سوژه «میزگرد تغذیه» می‌خواهید وزن اضافه کنید؟ آرام باشید! ▪ به نظر شما وزن مناسب برای خانم فاطمه.گ چقدر است؟ حدود ۵۵ کیلوگرم؛ یعنی حداقل باید ۵ تا ۸‌ کیلوگرم وزن اضافه کنند. ▪ ایشان چند سال قبل به دلیل تغییر شرایط زندگی دوران پراضطرابی را تجربه کرده‌اند که باعث کاهش اشتها و کاهش وزنشان شده اما حتی با رفع اضطراب و مصرف قرص و... هم وزنشان بالا نرفته است. نظر شما درباره روش‌هایی که برای افزایش وزن انتخاب کرده‌اند،‌ چیست؟ برای افزایش وزن چه کنند؟ مخمر آبجو که مصرف کرده‌اند، حاوی چند نوع ویتامین است و ویتامین چاق‌کننده نیست و فقط روی سوخت‌وساز موادغذایی تاثیر می‌گذارد. اگر دریافت غذایی فردی ناکافی باشد، در واقع سوختی وجود ندارد که بدن از آن استفاده کند. در این صورت اگر مولتی‌ویتامین هم بخورد، تاثیری در وزنش نخواهد داشت. مخمر فقط بخشی از ویتامین‌های موردنیاز بدن را تامین می‌کند و اگر مصرفش باعث بهبود اشتهای کسی شود، می‌تواند برای افزایش وزن مفید باشد. قرص سیپروهپتادین هم اگر مستمر مصرف شود، می‌تواند موثر باشد البته همه افراد به یک دارو پاسخ یکسان نمی‌دهند و مصرف این دارو ممکن‌است در برخی باعث خواب‌آلودگی و کاهش تمرکز شود. این اقدام‌هایی که انجام داده‌اند مقطعی هستند و در طولانی‌مدت مشکل کم‌وزنی را برطرف نمی‌کنند. به نظر من ایشان باید روی ورزش که باعث شده است نیم ‌کیلوگرم در ماه وزن اضافه کنند، بیشتر تمرکز می‌کردند و آن را ادامه می‌دادند. ▪ یک ‌کیلوگرم افزایش وزن در ۲ماه به نظر این خانم خیلی ناچیز بوده است. معمولا یک ‌کیلوگرم افزایش وزن در ماه مناسب است. چون خیلی‌ها در ماه به همین اندازه وزن اضافه می‌کنند. لازم است برای خانم «گ» بررسی‌های لازم پزشکی انجام شود چون ممکن است اضطرابی که در یک دوره از زندگی‌شان داشته‌اند، باعث به هم خوردن شرایط روانی و به دنبال آن شرایط جسمانی شان شده باشد. به هم خوردن شرایط روانی می‌تواند روی ترشح هورمون‌ها و آنزیم‌هایی که در هضم غذا نقش دارند، تاثیر بگذارد و در مورد ایشان این موضوع قابل‌بررسی است. با توجه به اینکه ایشان قبلا وزنشان بیشتر بوده است، می‌توان انتظار داشت بتوانند وزن اضافه کنند و اگر حوصله کافی داشته باشند، می‌توانند نتیجه بگیرند و اگر بخواهند سریع‌تر وزن اضافه کنند، ممکن است افزایش وزن به شکل نامتناسب و در بخش‌هایی از بدن (مانند شکم) رخ دهد که برای سلامت و تناسب اندامشان خوب نیست بنابراین خیلی بهتر است که به تدریج و آرام وزن اضافه کنند. ▪ از چند سال قبل جوش‌هایی روی گونه‌های ایشان ایجاد و باعث شده که در کنار درمان دارویی، به توصیه پزشک از مصرف خوراکی‌هایی مانند: سیب‌زمینی، شکلات، تخم‌مرغ و... پرهیز کنند. آیا جوش‌های صورت با تغذیه افراد ارتباط دارد؟ مصرف سیب‌زمینی ربطی به جوش صورت ندارد اما برخی افراد به شکلات و تخم‌مرغ حساسیت دارند بنابراین اگر در گذشته به شکلات و تخم‌مرغ حساسیت داشته‌اند و به تجربه دریافته‌اند که با خوردن آنها دچار مشکل می‌شوند، باید از خوردن آنها صرف‌نظر کنند. ایشان می‌توانند کالری لازم را از راه‌های دیگر مانند خوردن آبمیوه، شیر و ماست دریافت کنند. ▪ این خانم مدتی است دچار معده‌درد شده‌اند و برای رفع درد آن عرق نعناع می‌خورند. شما این کار را تایید می‌کنید؟ از عرق نعناع و عرق زیره برای رفع دل‌درد استفاده می‌شود اما وقتی فردی دچار ناراحتی گوارشی می‌شود، باید به پزشک متخصص مراجعه کند. دردهای گوارشی می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد و لازم است بررسی‌های لازم به‌وسیله متخصص انجام شود. مصرف پودرهای نامناسب و غیراستانداردی هم که برای افزایش وزن در عطاری‌ها وجود دارد، می‌تواند باعث دل درد و مشکلات گوارشی شود. برخی هم برای افزایش وزن، بیش از اندازه غذا می‌خورند که این هم می‌تواند باعث دل درد شود. ▪ خانم فاطمه.گ بعضی روزها به دلیل فشار کاری زیاد نمی‌توانند به مقدار کافی آب، میوه و سبزی بخورند. توصیه شما به ایشان و افرادی که شرایط مشابهی دارند، چیست؟ ما برای اینکه زندگی بهتری داشته باشیم، کار می‌کنیم و نباید زندگی‌مان تحت‌الشعاع کار قرار گیرد. همه افراد باید ساعت کار و استراحت مشخصی داشته باشند. یک کارگر ساده باید صبح و عصر ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه زمان استراحت داشته باشد تا بتواند در این زمان کار را رها کند، چای بخورد و مدتی آرامش داشته باشد. غالب کردن کار به زندگی درست نیست. در ضمن، آب هم باید در برنامه غذایی هر فردی گنجانده شود زیرا شستشودهنده دستگاه گوارش، دفع‌کننده سموم بدن و طراوت‌بخش پوست است و افراد باید خودشان را به مصرف آن در طول روز عادت دهند. ● نگاه متخصص بیماری‌های زنان لاغری می‌تواند باعث اختلال عادت ماهیانه ‌شود دکتر طاهره افتخار عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران خانم فاطمه.گ با توجه به قد و وزنشان خیلی لاغر هستند و ممکن است مشکل داخلی داشته باشند. کاهش وزن می‌تواند باعث اختلال عادت ماهیانه شود. حتی در کاهش وزن‌های شدید، قاعدگی قطع می‌شود. گاهی هم علت کاهش وزن بیماری روانی و افسردگی است. برای این خانم با توجه به خونریزی شدید قاعدگی باید بررسی‌های لازم، سونوگرافی و آزمایش خون انجام شود. پرکاری تیرویید هم می‌تواند باعث کاهش وزن و خونریزی شدید و اختلال قاعدگی شود البته تا بررسی‌های لازم به‌وسیله پزشک متخصص انجام نشود، علت دقیق کاهش وزن مشخص نخواهدشد. ● نگاه متخصص پوست جوش و غذا رابطه دارند؟ دکتر منصور نصیری کاشانی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران قد و وزن ایشان نشان می‌دهد که نمایه توده بدنی‌شان پایین است و باید به‌وسیله متخصص داخلی یا غدد معاینه شوند و بررسی‌های لازم انجام گیرد تا مشخص شود مشکل و بیماری خاصی دارند یا نه. گاهی بی‌اشتهایی عصبی باعث لاغری می‌شود. پرکاری تیرویید نیز می‌تواند با بالا بردن سوخت‌وساز بدن باعث لاغری شود. البته در پرکاری تیرویید فرد باوجود اشتهای خوب، چاق نمی‌شود. گاهی هم در هضم و جذب غذا مشکل به وجود می‌آید یا دریافت غذایی کم می‌شود. مشکل پوستی خانم«گ» با لاغری و کمبود وزنشان ارتباطی ندارد و هرچند به‌دلیل جوش‌های صورتشان برخی غذاها را نمی‌خورند اما غذا نقش چندانی در بروز جوش ندارد. در گذشته فهرستی از غذاهای ممنوعه به فردی که دچار جوش بود، داده می‌شد اما امروزه اعتقاد بر این است که بروز جوش به غذاها ربطی ندارد. با این حال اگر جوش‌های فردی بعد از خوردن یک غذای خاص بدتر می‌شود، بهتر است آن غذا را مصرف نکند. بروز جوش در سن و سالی که ایشان دچار آن شده‌اند، موضوع عجیبی نیست و معمولا با مشاهده و وجود علایمی از افزایش هورمون‌های مردانه، فیناستراید تجویز می‌شود. این دارو هم می‌تواند در کاهش علایم افزایش هورمون‌های مردانه و هم بهبود جوش‌های صورت موثر باشد در غیر این صورت مصرف این دارو دلیلی ندارد و به بهبود جوش‌ها نیز کمک نمی‌کند. برای درمان جوش‌های صورت می‌توان از داروهای دیگری هم استفاده کرد. این خانم برای درمان مناسب باید به متخصص پوست مراجعه کنند تا پس از معاینه و بررسی‌های لازم، درمان مناسب برایشان انجام شود. ● نگاه روان‌شناس ناآرامی می‌تواند باعث اختلال هورمونی شود دکتر بهروز بیرشک استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران خانم«گ» با توجه به قد و وزنشان کمبود وزن دارند و وزنشان از حد طبیعی کمتر است. هرچند به نظر می‌رسد بیشتر از نظر ظاهری و زیبایی با این موضوع مشکل داشته باشند، اما لازم به یادآوری است که مساله سلامت مهم‌تر از کمبود وزن است بنابراین باید بررسی‌ها و آزمایش‌های لازم را انجام دهند تا اگر مشکلی در عملکرد تیرویید یا مشکل عصبی دارند، مشخص شود. البته گاهی وزن و نوع استخوان‌بندی افراد با مسایل ژنتیک مرتبط است. اگر سایر اعضای خانواده‌شان هم همین‌طور هستند و وزنشان بالا نمی‌رود، ممکن است بدون اینکه به هیچ بیماری یا مشکل خاصی مبتلا باشند، وزنشان از حد طبیعی کمتر باشد. اگر بی‌اشتهایی و بی‌میلی به غذا دارند، توصیه می‌کنم به متخصص تغذیه مراجعه و زیرنظر ایشان از ویتامین و مکمل و برای کاهش استرس و فشارهای روانی از مشاوره و روان درمانی استفاده کنند. یک مقدار اضطراب در زندگی عادی است و در موقعیت‌هایی از زندگی باید وجود داشته باشد اما وقتی اضطراب درحدی باشد که روند زندگی و کارکرد فرد را تحت تاثیر قرار دهد، می‌تواند مضر باشد. ایشان حتما باید به مشاور مراجعه کنند زیرا مشکل پوست و آکنه و جوش‌های صورت هم می‌تواند با اعصاب و روان ارتباط داشته باشد و بین اعصاب و پوست ارتباط مستقیم وجود دارد. خیلی مواقع ناآرامی باعث اختلال‌های هورمونی می‌شود و روی پوست تاثیر می‌گذارد. بی‌شک اگر برای درمان مشکلات پوستی‌شان همزمان با مراجعه به متخصص پوست از مشاور کمک بگیرند و روان درمانی انجام دهند، نتیجه بهتری خواهندگرفت.